Yapım ve Çekim Ekleri soruları
KPSS Türkçe · Dil Bilgisi ünitesi. Bu konuda toplam 151 çözümlü soru var; aşağıdakiler üyelik gerektirmeden çözülebilir.
Soruları çözmeden önce konuyu tazele
Yapım ve Çekim Ekleri konusunun ücretsiz özeti hazır: tanımlar, sınavda çıkan tuzaklar ve hafızada kalıcı notlar. Yanlış yaptığın soruyu anlamadan geçmek, aynı hatayı sınavda tekrarlamak demek.
Yapım ve Çekim Ekleri konu özetini oku →Yapım ve Çekim Ekleri soruları
0
doğru
0
yanlış
0
net
Bu tempoyla 120 soruluk oturumda yaklaşık net — örneklem küçük, kabaca bir fikir.
-
1
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde hem yapım hem çekim eki kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
kitaplıkta = kitap + -lık (yapım eki) + -ta (bulunma durumu eki → çekim eki)
Bu sözcükte önce yeni bir sözcük türetilmiş, sonra çekim eki getirilmiştir. (Kural: yapım eki her zaman çekim ekinden önce gelir.)
(A ve B yalnızca çekim; D ve E yalnızca yapım eki almıştır.)
Doğru cevap C.
-
2
Türkçede '-ı, -i' eki hem belirtme hâl eki hem de 3. tekil kişi iyelik eki olarak kullanılabilir.
Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde '-i' eki belirtme hâl eki görevindedir?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A, C, D ve E seçeneklerinde 'onun sesi, onun gözü, onun aklı, onun yüzü' anlamı olduğu için iyelik ekidir. B seçeneğinde ise 'defteri' sözcüğü 'neyi kontrol etti?' sorusuna cevap verir ve belirtme hâl ekidir.
Doğru cevap B.
-
3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-k' eki eklendiği sözcüğe diğerlerinden farklı bir işlev katmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A (soğumak-tan soğuk), B (açmak-tan açık), C (büyümek-ten büyük) ve D (ışımak-tan ışık) seçeneklerinde '-k' eki fiilden isim yapım eki olarak kullanılmıştır. E seçeneğinde ise 'baş' isminden 'başak' ismini türeterek isimden isim yapım eki görevinde kullanılmıştır.
Doğru cevap E.
-
4
Eski (I) evlerin bulunduğu bu dar (II) sokakta, yıllardır (III) yazarlık yapan yaşlı bir (IV) adam (V) oturuyordu.
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Yazarlık' sözcüğü 'yaz-' fiil kökünden '-ar' yapım ekiyle 'yazar' (fiilden isim), ardından '-lık' yapım ekiyle 'yazarlık' (isimden isim) olmuştur. İki yapım eki almıştır.
Doğru cevap C.
-
5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yükleminde birinci tekil kişi eki kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
D seçeneğindeki 'biliyorum' fiili, şimdiki zaman kipi (-yor) ve birinci tekil kişi eki (-um) almıştır. Eylemi yapan 'ben'dir. Diğer seçeneklerde sırasıyla 1. çoğul, 2. tekil, 3. çoğul ve 2. çoğul kişi ekleri vardır.
Doğru cevap D.
-
6
(I) Çocuğu, okulun en başarılı öğrencisi seçilmişti. (II) Çocuğu okuldan almak için erkenden yola çıktı. (III) Öğretmeni onunla gurur duyuyordu. (IV) Başarısı tüm aileyi sevince boğmuştu. (V) Hedefi ileride iyi bir doktor olmaktı.
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerin hangisinde '-u, -ü, -ı, -i' eki diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
II numaralı cümlede 'Çocuğu' sözcüğündeki '-u' eki belirtme hâl ekidir (Kimi okuldan almak için? Çocuğu). I, III, IV ve V numaralı sözcüklerdeki ekler ise iyelik ekidir (Onun çocuğu, onun öğretmeni, onun başarısı, onun hedefi).
Doğru cevap B.
-
7
'-cı, -ci' eki eklendiği isme meslek, alışkanlık veya taraftarlık anlamı katarak yeni bir isim veya sıfat türetir.
Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde bu ek farklı bir türde sözcük türetmiştir?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A, C, D ve E seçeneklerinde '-cı/-ci' eki isimden isim türetmiş ve meslek/uğraş bildiren isimler yapmıştır. B seçeneğinde ise 'akılcı' sözcüğü 'yaklaşım' ismini niteleyen bir sıfat görevindedir (isimden sıfat türetmiştir).
Doğru cevap B.
-
8
Bu (I) başlangıç, onun (II) hayatında yepyeni (III) umutların (IV) yeşermesine neden (V) olmuştu.
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Başlangıç' sözcüğü 'baş' isim kökünden '-la' ekiyle 'başlamak' (isimden fiil), ardından '-n' ve '-gıç' eklerini alarak türemiştir (baş-la-n-gıç). Birden fazla yapım eki içerir.
Doğru cevap A.
-
9
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi fiilden türemiş bir isimdir?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
“Bilgi” sözcüğü, “bil-” fiil köküne fiilden isim yapan “-gi” ekinin getirilmesiyle türetilmiştir. “Kitaplık”, “tuzlu”, “evcil” ve “yıllık” sözcükleri ise isim köklerine (kitap, tuz, ev, yıl) isimden isim yapan ekler getirilerek türetilmiştir.
Doğru cevap A'dır.
-
10
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilden isim yapım eki almış bir sözcük vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
"Yürü-" fiilinden "-yüş" eki türeyerek "yürüyüş" ismini oluşturmuştur (fiilden isim yapım eki).
Doğru cevap B seçeneğidir.
-
11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük isimden fiil yapım eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
"Buz" ismi "-lan" eki alarak "buzla-" fiiline dönüşmüştür (isimden fiil türetme eki).
Doğru cevap D seçeneğidir.
-
12
Toplumsal (I)aydınlanma, zihinlerdeki (II)karanlığı kovar. (III)Sessiz bir devrim gibi ilerler ve en sonunda (IV)güzel bir (V)iyilik bırakır ardında.
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Aydınlanma' sözcüğü 'aydın' kökünden 'aydın-lan-mak' (isimden fiil) ve 'aydınlan-ma' (fiilden isim) şeklinde iki yapım eki almıştır. Karan-lık, ses-siz, iyi-lik tek yapım eki alırken, güzel sözcüğü kök halindedir.
Doğru cevap A.
-
13
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem çekim eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
"Kitaplıktan" sözcüğü, "kitap" köküne önce "-lık" yapım eki (kitaplık), sonra "-tan" ayrılma hâli çekim eki gelerek oluşmuştur; hem yapım hem çekim eki almıştır. B'de ek yoktur; C'de yalnız yapım eki (-yüş); D'de yalnız çekim eki (iyelik -sı); E'de ek yoktur.
Doğru cevap A.
-
14
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinde yapım eki, eklendiği sözcüğe 'meslek' anlamı katmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
B seçeneğinde '-lik' eki 'öğretmen' ismine gelerek bir meslek adı (öğretmenlik) oluşturmuştur.
Doğru cevap B.
-
15
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, gelecek zaman kipi ve 3. çoğul kişi eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A seçeneğindeki 'geçecekler' fiili, gelecek zaman kipi ('-ecek') ve 3. çoğul kişi eki ('-ler') almıştır. B'de 1. çoğul, C'de geçmiş zaman, D'de şimdiki zaman, E'de gereklilik kipi vardır.
Doğru cevap A.
Yapım ve Çekim Ekleri sorularının tamamı ücretsiz hesapta
Buradaki sorular herkese açık. Hesap açtığında yanlışların kaydedilir, aynı soru 1·3·7·14 gün sonra tekrar önüne gelir ve hangi konuda kaç net kaybettiğini görürsün.