Yapım ve Çekim Ekleri soruları
KPSS Türkçe · Dil Bilgisi ünitesi. Bu konuda toplam 150 çözümlü soru var; aşağıdakiler üyelik gerektirmeden çözülebilir.
Soruları çözmeden önce konuyu tazele
Yapım ve Çekim Ekleri konusunun ücretsiz özeti hazır: tanımlar, sınavda çıkan tuzaklar ve hafızada kalıcı notlar. Yanlış yaptığın soruyu anlamadan geçmek, aynı hatayı sınavda tekrarlamak demek.
Yapım ve Çekim Ekleri konu özetini oku →Yapım ve Çekim Ekleri soruları
0
doğru
0
yanlış
0
net
Bu tempoyla 120 soruluk oturumda yaklaşık net — örneklem küçük, kabaca bir fikir.
-
1
Türkçede fiil çekimlerinde üçüncü tekil kişi eki genellikle kullanılmaz, kişi kip ekinden anlaşılır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem üçüncü tekil kişiyle çekimlenmiştir?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
D seçeneğindeki 'savurdu' fiili, bilinen geçmiş zaman (-du) eki almıştır ancak üzerinde herhangi bir kişi eki yoktur. Bu durum eylemin üçüncü tekil kişi (o) tarafından yapıldığını gösterir.
Doğru cevap D.
-
2
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde '-lık, -lik' eki eklendiği sözcüğe diğerlerinden farklı bir işlev ve anlam katmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A, B, C ve E seçeneklerinde '-lık/-lik' eki sıfattan soyut isim türetmiştir (güzel-lik, iyi-lik, doğru-luk, sessiz-lik). D seçeneğinde ise isimden somut bir eşya ismi (göz-lük) türetmiştir.
Doğru cevap D.
-
3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilden isim yapım eki almış bir sözcük vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
"Yürü-" fiilinden "-yüş" eki türeyerek "yürüyüş" ismini oluşturmuştur (fiilden isim yapım eki).
Doğru cevap B seçeneğidir.
-
4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-lık, -lik' eki alan sözcük tür bakımından diğerlerinden farklıdır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A, B, C ve E seçeneklerinde '-lık/-lik' eki alan sözcükler isim görevindeyken, D seçeneğinde 'günlük güneşlik hava' tamlamasında sıfat görevindedir.
Doğru cevap D.
-
5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki '-ı, -i' ekinin görevi yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
D seçeneğinde 'onun bilgisayarı' anlamı olduğu için '-ı' eki belirtme hâl eki değil, 3. tekil şahıs iyelik ekidir.
Doğru cevap D.
-
6
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi isim köküne gelerek onu sıfat yapan bir yapım eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
C seçeneğindeki 'akıllı' sözcüğünün kökü 'akıl' (isim) olup, '-lı' yapım ekini alarak 'akıllı' (sıfat) olmuştur (örneğin: akıllı çocuk). Diğerleri isimden isim yapan ekler almıştır.
Doğru cevap C.
-
7
Yazarın son (I) romanı eleştirmenlerden tam not aldı. Kitaptaki (II) kurgusu okuyucuyu derinden etkiliyor. Şiirsel (III) üslubu esere ayrı bir tat katmış. Ancak yazar, (IV) kalemi masaya bırakıp bir süre dinlenmek istediğini söyledi. Eserin (V) sonu ise herkesi şaşırtacak türden.
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerin hangisinde '-ı, -i, -u, -ü' eki belirtme (yükleme) hâl eki görevindedir?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
I (yazarın romanı), II (onun kurgusu), III (onun üslubu) ve V (eserin sonu) numaralı sözcükler iyelik eki almıştır. IV numaralı 'kalemi' sözcüğündeki '-i' eki ise 'neyi bıraktı?' sorusuna cevap veren belirtme hâl ekidir.
Doğru cevap D.
-
8
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki '-ı, -i' eki iyelik eki görevinde kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A, B, D ve E seçeneklerindeki sözcükler (defteri, soruyu, kitabı, projeyi) belirtme hâl eki almıştır. C seçeneğindeki 'rengi' sözcüğü ise 'onun rengi' anlamında kullanıldığı için 3. tekil şahıs iyelik eki almıştır.
Doğru cevap C.
-
9
Sabahları (I) çok erken (II) kalkar (III), pencereden doğan güneşe sevgiyle (IV) bakardı (V).
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi hem yapım hem çekim eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
IV numaralı 'sevgiyle' sözcüğü 'sev-' fiil kökünden '-gi' yapım ekini alarak türemiş, ardından 'ile' edatının ekleşmiş hali olan '-yle' vasıta ekini (çekim eki) almıştır.
Doğru cevap D.
-
10
(I) Yaşantımız, (II) anıların (III) birikimiyle (IV) şekillenen (V) yollardır.
Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapım eki almamıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Yollardır' sözcüğü 'yol' köküne '-lar' (çoğul), '-dır' (ek eylem) çekim eklerini almıştır. Herhangi bir yapım eki yoktur.
Doğru cevap E.
-
11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çıkma (ayrılma) durumu eki diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
C'de “dokumalarından” sözcüğündeki çıkma durumu eki, bir bütünün parçası olma (bir gruba ait olma) işlevindedir.
Kontrol: A “heyecandan”, B “yorgunluktan”, D “ilgilenmediğinden”, E “olduğundan” sözcüklerinde ek sebep bildirir.
Doğru cevap C.
-
12
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi yapım eki alırken sözcük türü bakımından değişikliğe uğramıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A seçeneğindeki 'sulardı' sözcüğünün kökü 'su' (isim) dur. '-la' yapım ekini alarak 'sulamak' (fiil) olmuştur. İsimden fiile dönüşerek tür değiştirmiştir. Diğer seçeneklerdeki yapım ekleri sözcüğün türünü değiştirmemiştir (göz-lük: isimden isim, ev-cil: isimden isim, kitap-lık (yok ama yazar: fiilden isim, kitap: kök), ses-siz: isimden isim).
Doğru cevap A.
-
13
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi yapım eki alırken sözcük türü bakımından değişikliğe uğramıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Korku' sözcüğünün kökü 'kork-' (fiil)dır. Fiil köküne gelen '-ku' yapım ekiyle sözcük 'korku' (isim) olmuştur ve tür değiştirmiştir. Diğer seçeneklerdeki yaptır-, gezdir-, bildir- ve yazdır- sözcükleri fiilden fiil yapım eki almıştır.
Doğru cevap D.
-
14
'-gı, -gi' eki fiil kök veya gövdelerine gelerek onlardan isim türetir.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde bu ek, eklendiği fiilden somut bir varlık ismi türetmiştir?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
A, B, D ve E seçeneklerinde '-gı/-gi' eki fiilden soyut isimler türetmiştir (sevmek-sevgi, saymak-saygı, bilmek-bilgi, algılamak-algı). C seçeneğinde ise 'çalmak' fiilinden somut bir alet ismi olan 'çalgı' türetilmiştir.
Doğru cevap C.
-
15
İnsanın (I)yaşantısı, edindiği (II)bilgi ve çevresine duyduğu (III)sevgi ile şekillenir. Toplumdaki (IV)görgü kuralları da bu (V)duygu etrafında gelişir.
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi birden fazla yapım eki almıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Yaşantı' sözcüğü 'yaş' kökünden 'yaş-a-mak' (isimden fiil) ve 'yaşa-ntı' (fiilden isim) şeklinde birden fazla yapım eki almıştır. Bil-gi, sev-gi, gör-gü, duy-gu sözcükleri ise tek yapım eki almıştır.
Doğru cevap A.
Yapım ve Çekim Ekleri sorularının tamamı ücretsiz hesapta
Buradaki sorular herkese açık. Hesap açtığında yanlışların kaydedilir, aynı soru 1·3·7·14 gün sonra tekrar önüne gelir ve hangi konuda kaç net kaybettiğini görürsün.