Türk Tarihi ve Kültürü

İslamiyet Öncesi Türkler

• Anayurt: Orta Asya; göçlerin nedenleri iklim değişiklikleri, kuraklık, nüfus artışı, otlak yetersizliği, siyasi baskılar.
• Devletler: Asya Hun Devleti (Mete Han; onlu sistem, düzenli ordu), Avrupa Hun Devleti (Attila; Kavimler Göçü), Kök Türk (Göktürk) Devleti ("Türk" adını taşıyan ilk devlet; Bumin Kağan; Orhun Yazıtları - Türk adının geçtiği ilk Türkçe yazılı belgeler), Uygurlar (yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu; matbaa, kendi alfabeleri).
• Kültür: Kut anlayışı, kurultay, töre, ikili teşkilat; Gök Tanrı inancı; at ve hayvancılık kültürü; kadının toplumdaki saygın yeri; çadır (otağ) ve kurganlar; hayvan üslubu sanatı; balbal.

Türk-İslam Devletleri

• Talas Savaşı (751) sonrası Türklerin İslamiyet'i kabulü hızlandı.
• Karahanlılar: İlk Türk-İslam devleti; Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacib), Divanü Lügati't-Türk (Kaşgarlı Mahmud; ilk Türkçe sözlük).
• Gazneliler (Gazneli Mahmud), Büyük Selçuklular (Tuğrul Bey; Alp Arslan - Malazgirt Zaferi 1071; Melikşah ve Nizamülmülk - Nizamiye Medreseleri).
• Anadolu Selçuklu Devleti: Malazgirt sonrası Anadolu'nun Türkleşmesi; kervansaraylar, medreseler, darüşşifalar; Mevlânâ, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli, Ahi Evran (ahilik teşkilatı; esnaf ahlakı ve meslek eğitimi).

Osmanlı Devleti

• Kuruluş ve yükselme: Osman Bey (1299), Orhan Bey (Bursa, ilk Osmanlı parası, ilk medrese), Fatih Sultan Mehmet (İstanbul'un fethi, 1453), Yavuz Sultan Selim (halifelik), Kanuni Sultan Süleyman (en geniş sınırlar).
• Osmanlı kültür ve medeniyeti: Divan teşkilatı, tımar sistemi, vakıflar (cami, medrese, imaret, hamam, çeşme, kervansaray yapımı; sosyal yardımlaşma), lonca teşkilatı; Mimar Sinan (Süleymaniye, Selimiye), hat, tezhip, ebru, minyatür, çini sanatları; Evliya Çelebi, Piri Reis, Katip Çelebi.
• Dağılma dönemi: Islahat hareketleri, Tanzimat, Meşrutiyet; Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı (Çanakkale Zaferi).

Millî Mücadele ve Cumhuriyet

• Mondros Ateşkes Antlaşması (1918) ve işgaller; Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı (19 Mayıs 1919); Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri; TBMM'nin açılışı (23 Nisan 1920; Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı); Sakarya Meydan Muharebesi, Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan Muharebesi (30 Ağustos 1922; Zafer Bayramı); Lozan Barış Antlaşması (1923).
• Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923); Atatürk İlke ve İnkılapları: saltanat ve halifeliğin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat, harf inkılabı (1928), Millet Mektepleri, Medeni Kanun, Soyadı Kanunu, kadınlara seçme ve seçilme hakkı.
• Atatürk ilkeleri: Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik, inkılapçılık.

Türk Kültürü ve Millî-Manevi Değerler

• Kültürel miras: Somut (tarihî yapılar, eserler, el sanatları: halıcılık, kilim, çinicilik, bakırcılık) ve somut olmayan kültürel miras (gelenek, görenek, dil, masal, destan, türkü, halk oyunları, Nevruz, Hıdırellez, Karagöz, meddahlık, âşıklık geleneği, Türk kahvesi kültürü, ebru; UNESCO listesi).
• Millî bayramlar ve önemli günler: 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos, 29 Ekim, 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, 18 Mart Çanakkale Zaferi, 10 Kasım Atatürk'ü Anma; dinî bayramlar.
• Millî semboller: Türk bayrağı, İstiklal Marşı (Mehmet Akif Ersoy, kabulü 12 Mart 1921), Cumhurbaşkanlığı forsu ve arması.
• Değerler: Misafirperverlik, yardımlaşma (imece), aile bağları, büyüklere saygı, vatan sevgisi, hoşgörü.