Alan Becerileri

Alan Becerileri Nedir?

Alan becerileri, bir disipline (derse) özgü olan, o alanda bilgi üretme, kullanma ve problem çözme süreçlerini kapsayan becerilerdir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde her dersin öğretim programı, kendine özgü alan becerilerini tanımlar. Alan becerileri; kavramsal beceriler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri ve okuryazarlık becerileriyle birlikte modelin beceri çerçevesini oluşturur.

Matematik Alan Becerileri

• Matematiksel muhakeme
• Matematiksel problem çözme
• Matematiksel temsil
• Veri ile çalışma ve veriye dayalı karar verme
• Matematiksel araç ve teknoloji ile çalışma

Fen Bilimleri Alan Becerileri

Bilimsel gözlem, sınıflandırma, bilimsel gözleme ve veriye dayalı tahmin, operasyonel tanımlama, hipotez oluşturma, deney yapma, bilimsel çıkarım yapma, bilimsel model oluşturma, tümevarıma ve tümdengelime dayalı akıl yürütme, kanıt kullanma ve bilimsel sorgulama.

Sosyal Bilimler Alan Becerileri

• Tarih: Zamanı algılama ve kronolojik düşünme, kanıta dayalı sorgulama ve araştırma, tarihsel empati, değişim ve sürekliliği algılama, tarihsel sorun analizi ve karar verme.
• Coğrafya: Mekânsal düşünme, coğrafi sorgulama, coğrafi gözlem ve saha çalışması; harita, tablo, grafik, şekil ve diyagram okuma.
• Sosyal bilgiler ve vatandaşlık: Sosyal katılım, girişimcilik.
• Felsefe ve sosyoloji: Mantıksal muhakeme, felsefi sorgulama, felsefi muhakeme, felsefi düşünce ortaya koyma, eleştirel sosyolojik düşünme.

Türkçe ve Dil Alan Becerileri

Türkçe ve yabancı dil programlarında alan becerileri; dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri etrafında yapılandırılır. Bu beceriler anlama ve anlatma süreçlerini birlikte geliştirir.

Alan Becerilerinin Programdaki Yeri

• Öğrenme çıktıları, alan becerileriyle doğrudan ilişkilendirilerek yazılır; her çıktının hangi beceriyi geliştirdiği belirtilir.
• Alan becerileri bir ders yılında bir defa değil, farklı ünite ve temalarda sarmal şekilde tekrar ele alınarak derinleştirilir.
• Beceri, içerikten bağımsız değildir; içerik bilgisi becerinin uygulandığı bağlamdır.
• Öğrenme-öğretme uygulamaları, öğrencinin beceriyi bizzat kullanacağı etkinliklerle (deney, saha çalışması, proje, problem çözme) tasarlanır.

Alan Becerileri ile Kavramsal Beceriler İlişkisi

Kavramsal beceriler (karşılaştırma, sınıflandırma, çıkarım yapma, eleştirel ve yaratıcı düşünme gibi) tüm disiplinlerde ortaktır; alan becerileri ise bu genel düşünme becerilerinin belirli bir disiplinin yöntemine göre özelleşmiş hâlidir. Örneğin “kanıta dayalı sorgulama” tarihte, “hipotez oluşturma” fende özel bir anlam kazanır.

Sınav uyarısı: Alan becerileri derse özgüdür; kavramsal beceriler disiplinler arası ortaktır. Matematikte 5 alan becerisi (muhakeme, problem çözme, temsil, veriyle çalışma, araç-teknoloji) tanımlanmıştır. Tarihsel empati sosyal bilimler, hipotez oluşturma fen alan becerisidir.