Gençlik ve Değerler

Gençlik Dönemi

Gençlik, bireyin bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal açıdan hızlı değişimler yaşadığı, kimliğini ve kişiliğini oluşturduğu bir dönemdir. Bu dönemde gençler hayatın anlamı, değerler, inanç ve gelecek konusunda sorgulamalar yapar. İslam gençliğe büyük önem verir.

İslam'da Gençliğe Verilen Önem

• Hz. Peygamber, kıyamet günü Allah'ın gölgesinde gölgelenecek yedi sınıftan birinin “Allah'a ibadet ederek yetişen genç” olduğunu bildirmiştir.
• “Beş şey gelmeden beş şeyin kıymetini bil: ihtiyarlıktan önce gençliğin, hastalıktan önce sağlığın, fakirlikten önce zenginliğin, meşguliyetten önce boş vaktin, ölümden önce hayatın.”
• Hz. Peygamber'e ilk inananların çoğu gençti. Hz. Ali çocuk yaşta, Mus'ab b. Umeyr genç yaşta İslam'ı kabul etmiştir. Üsâme b. Zeyd genç yaşta ordu komutanı yapılmıştır.
• Kur'an'da Ashâb-ı Kehf (Mağara Arkadaşları), inançları uğruna zorluklara katlanan gençler olarak övülür (Kehf 13). Hz. İbrâhim, Hz. Yûsuf ve Hz. İsmâil'in gençlik dönemleri de gençlere örnek gösterilir.

Gençlerin Sorumlulukları ve Değerler

• Kendine karşı: Sağlığını korumak, zararlı alışkanlıklardan (sigara, alkol, uyuşturucu, kumar) uzak durmak, ilim öğrenmek, zamanı verimli kullanmak.
• Ailesine karşı: Anne-babaya saygı ve iyilik (Kur'an onlara “öf” bile denmemesini ister – İsrâ 23), kardeşlerle iyi geçinmek, aile sorumluluklarını paylaşmak.
• Topluma karşı: Yardımlaşma, gönüllülük faaliyetleri, kamu malını korumak, farklılıklara saygı göstermek.
• Vatanına karşı: Vatan sevgisi, millî ve manevi değerlere sahip çıkmak, ülkesine faydalı bir birey olmak.
• Çevreye karşı: Doğayı korumak, israftan kaçınmak, canlılara merhamet etmek.

Temel Değerler

• Doğruluk ve dürüstlük: Sözde ve davranışta doğru olmak.
• Sorumluluk: Görev ve yükümlülüklerin bilincinde olmak.
• Saygı ve hoşgörü: Farklı düşünce ve inançlara saygı göstermek.
• Adalet: Hakkı gözetmek, kimseye haksızlık yapmamak.
• Sevgi ve merhamet: İnsanlara ve tüm canlılara şefkat göstermek.
• Yardımseverlik ve paylaşma.
• Vefa: İyilik görülen kişiye ve verilen söze bağlılık.
• Haya: Utanma duygusu; “Haya imandandır.”

Gençlik ve Zararlı Alışkanlıklar

İslam aklı, canı ve sağlığı korumayı emreder. Bu nedenle sarhoşluk veren içkiler, uyuşturucu ve kumar haram kılınmıştır (Mâide 90). Sağlığa zarar veren her türlü alışkanlıktan uzak durmak dinî ve ahlaki bir sorumluluktur. Teknoloji ve sosyal medyanın bilinçli, ölçülü kullanımı da gençlerin önemli sorumluluklarındandır.

Gençlik ve İnanç

Gençlik döneminde inanç konusunda sorular sormak doğaldır. Bu soruların doğru kaynaklardan, güvenilir kişilere sorularak cevaplanması gerekir. Taklitten araştırmaya dayalı (tahkikî) imana geçiş bu dönemde önem kazanır.

Sınav uyarısı: Allah'a ibadet ederek yetişen genç, kıyamette Allah'ın gölgesinde gölgelenecek yedi sınıftandır. Ashâb-ı Kehf inançları uğruna mücadele eden gençlerdir. Üsâme b. Zeyd genç yaşta komutan yapılmıştır.