Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri

Temel İlkeler (1739 sayılı Kanun, Madde 4-17)

Türk millî eğitimi, Kanun'un ikinci bölümünde sayılan temel ilkelere göre düzenlenir:

• Genellik ve eşitlik (md. 4): Eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayırımı gözetilmeksizin herkese açıktır. Eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
• Ferdin ve toplumun ihtiyaçları (md. 5): Millî eğitim hizmeti, Türk vatandaşlarının istek ve kabiliyetleri ile Türk toplumunun ihtiyaçlarına göre düzenlenir.
• Yöneltme (md. 6): Fertler eğitimleri süresince ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda çeşitli programlara veya okullara yöneltilerek yetiştirilir. Yöneltmede rehberlik hizmetlerinden ve objektif ölçme ve değerlendirme metotlarından yararlanılır.
• Eğitim hakkı (md. 7): İlköğretim görmek her Türk vatandaşının hakkıdır. İlköğretim kurumlarından sonraki eğitim kurumlarından vatandaşlar ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde yararlanır.
• Fırsat ve imkân eşitliği (md. 8): Eğitimde kadın, erkek herkese fırsat ve imkân eşitliği sağlanır. Maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilere parasız yatılılık, burs, kredi ve başka yollarla yardım yapılır. Özel eğitime ve korunmaya muhtaç çocukları yetiştirmek için özel tedbirler alınır.
• Süreklilik (md. 9): Fertlerin genel ve mesleki eğitimlerinin hayat boyunca devam etmesi esastır.
• Atatürk inkılap ve ilkeleri ve Atatürk milliyetçiliği (md. 10)
• Demokrasi eğitimi (md. 11): Eğitim kurumlarında Anayasaya aykırı siyasi ve ideolojik telkinler yapılamaz ve günlük siyasi olaylara ve tartışmalara karışılamaz.
• Laiklik (md. 12): Türk millî eğitiminde laiklik esastır. Din kültürü ve ahlak öğretimi ilköğretim okulları ile lise ve dengi okullarda okutulan zorunlu dersler arasındadır.
• Bilimsellik (md. 13), Planlılık (md. 14), Karma eğitim (md. 15): Okullarda kız ve erkek birlikte eğitim görür; ancak eğitimin türüne, imkân ve zorunluluklara göre bazı okullar yalnız kız veya yalnız erkek öğrencilere ayrılabilir.
• Okul ile ailenin işbirliği (md. 16) ve Her yerde eğitim (md. 17).

ÖSYM uyarısı: Rehberlik ve objektif ölçmeden yararlanma “yöneltme” ilkesinin içindedir. Eğitim kurumlarında günlük siyasi tartışmalara karışılmaması “demokrasi eğitimi” ilkesidir.