Kişiliğin Korunması

Kişiliğin Korunması

Kişilik hakları; kişinin hayatı, vücut bütünlüğü, sağlığı, onuru, şeref ve haysiyeti, özel hayatı, resmi, sesi, adı ve benzeri kişisel değerleri üzerindeki mutlak haklardır. Devredilemez, miras yoluyla geçmez, vazgeçilemez ve zamanaşımına uğramaz.

İç Bakımdan Koruma (TMK md. 23)

Kimse hak ve fiil ehliyetinden kısmen de olsa vazgeçemez. Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlaka aykırı olarak sınırlayamaz. Kişinin kendi vücut bütünlüğüne ilişkin rızası saklıdır; ancak organ bağışı gibi istisnalar dışında, ağır sonuç doğuracak şekilde vücuda yönelik işlem yapılmasına rıza verilemez. Organ ve doku bağışına ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır.

Dış Bakımdan Koruma (md. 24-25)

Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, her saldırı hukuka aykırıdır.

• Saldırı tehlikesinin önlenmesi davası,
• Sürmekte olan saldırıya son verilmesi davası,
• Sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespiti davası,
• Düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması istemi,
• Maddi ve manevi tazminat ile vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kazancın verilmesi istemi.

Bu davalar davacının kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Cevap ve Düzeltme Hakkı

Süreli yayınlar veya radyo-televizyon yayınları yoluyla kişiliğine saldırılan kişi, cevap ve düzeltme hakkını kullanabilir. Bu hak Anayasa md. 32'de de güvence altındadır.

Adın Korunması (md. 26)

Adı çekişmeli olan kimse hakkının tespitini isteyebilir; adı başkası tarafından haksız olarak kullanılan kimse bunun önlenmesini, kusur varsa tazminat isteyebilir. Ad değiştirme ancak haklı sebeplerin varlığında, hâkim kararıyla mümkündür (md. 27). Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; isterse önceki soyadını da kocasının soyadının önünde kullanabilir.

Özel Hayatın Gizliliği

Kişisel verilerin korunması, haberleşme özgürlüğü ve konut dokunulmazlığı Anayasa ile ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile ayrıca korunur. Medeni hukukta bu değerlere saldırı, kişilik hakkı ihlali olarak md. 24-25'teki davalara konu olur.