Kariyer Danışmanlığı

Kariyer Danışmanlığı

Kariyer, bireyin yaşamı boyunca üstlendiği iş ve rollerin bütünüdür. Kariyer danışmanlığı, bireyin kendi özelliklerini ve meslekleri tanıyarak gerçekçi kariyer kararları vermesine yardım eder.

Kariyer Gelişim Kuramları

Ginzberg

• Hayal dönemi (11 yaş öncesi): Meslek seçimi oyun ve hayallerle yapılır.
• Geçici (deneme) dönem (11-17): İlgi, yetenek ve değerler dikkate alınmaya başlar.
• Gerçekçi dönem (17 ve sonrası): Keşif, billurlaşma ve belirginleşme aşamaları.

Super – Yaşam Boyu Kariyer Gelişimi

Meslek seçimi benlik kavramının ifadesidir. Evreler: büyüme (0-14), araştırma (15-24), yerleşme (25-44), sürdürme (45-64), çöküş (65+). Super ayrıca yaşam rolleri gökkuşağı modelini geliştirmiştir.

Holland – Kişilik Tipleri Kuramı

Bireyler ve iş ortamları altı tipte toplanır (RIASEC): Gerçekçi (mekanik işler), Araştırmacı (bilimsel), Sanatçı, Sosyal (insanlara yardım), Girişimci (yönetme, ikna) ve Geleneksel (düzenli, kurallı işler). Kişilik tipi ile iş ortamının uyumu doyumu artırır.

Roe – İhtiyaç Kuramı

Meslek seçimi erken çocukluktaki anne-baba tutumlarının oluşturduğu ihtiyaçlarla ilişkilidir; insana yönelik ya da insana yönelik olmayan mesleklere yönelim bu yaşantılarla açıklanır.

Krumboltz – Sosyal Öğrenme Kuramı

Kariyer kararları kalıtım, çevresel koşullar, öğrenme yaşantıları ve görev yaklaşım becerilerinden etkilenir. Planlanmış tesadüfler kavramını önerir.

Gottfredson – Sınırlandırma ve Uzlaşma

Çocuklar cinsiyet rolü ve prestije göre bazı meslekleri erkenden eler.

Okulda Kariyer Rehberliği

Meslek tanıtım günleri, iş yeri ziyaretleri, ilgi envanterleri, kariyer günlükleri ve e-Rehberlik sistemi kullanılır.

ÖSYM uyarısı: Meslek seçimini benlik kavramıyla açıklayan kuram Super'e, kişilik tipi-iş ortamı uyumuyla açıklayan kuram Holland'a, anne-baba tutumlarıyla açıklayan kuram Roe'ya aittir.