Tarih Öğretim Programının Yapısı

Tarih Öğretim Programının Genel Yapısı

Ortaöğretim tarih dersleri (9-10-11. sınıf Tarih, 12. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ile seçmeli Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile yenilenen öğretim programlarına göre işlenir. Program; öğrencinin geçmişi anlamlandırmasını, tarihsel düşünme becerileri kazanmasını ve millî-manevi değerleri benimsemesini hedefler.

Programın Temel Bileşenleri

• Öğrenme alanları/temalar ve öğrenme çıktıları: Program kronolojik ve tematik bir düzende üniteler hâlinde yapılandırılır; her ünitede öğrencinin ulaşması beklenen öğrenme çıktıları (eski programlarda kazanımlar) yer alır.
• Alana özgü beceriler: Tarihsel düşünme becerileri (kronolojik düşünme, tarihsel kavrama, tarihsel analiz ve yorumlama, tarihsel sorgulama/araştırma, tarihsel empati, değişim ve sürekliliği algılama).
• Kavramsal beceriler ve eğilimler: Eleştirel düşünme, karar verme, problem çözme; merak, sorumluluk, açık fikirlilik gibi eğilimler.
• Değerler: Adalet, saygı, sorumluluk, vatanseverlik, dürüstlük, yardımseverlik gibi değerlerin tarih içeriğiyle ilişkilendirilmesi.
• Okuryazarlık becerileri: Bilgi okuryazarlığı, görsel okuryazarlık, dijital okuryazarlık, kültürel okuryazarlık gibi beceriler tarih içeriğiyle bütünleştirilir.
• Disiplinler arası ilişkiler: Coğrafya, edebiyat, felsefe, sanat tarihi gibi derslerle bağ kurulur.

Programın Yaklaşımı

• Öğrenci merkezli ve yapılandırmacı yaklaşım: Öğrenci bilgiyi kaynaklardan kendisi yapılandırır; öğretmen rehberdir.
• Kaynak temelli öğretim: Birincil ve ikincil kaynakların (belge, fotoğraf, harita, hatırat) derste kullanılması.
• Kronolojik ve tematik dengenin gözetilmesi; olayların neden-sonuç ilişkisi ve süreklilik-değişim boyutuyla ele alınması.
• Yerel tarih ve yakın çevre kullanımı: Öğrencinin yaşadığı yerin tarihinden başlayan örnekler.
• Ölçme ve değerlendirme süreç odaklıdır; performans görevleri, proje, gözlem formları ve dereceli puanlama anahtarları kullanılır.

Programın Uygulanmasında Dikkat Edilecekler

• Konular öğrencinin hazırbulunuşluğu dikkate alınarak somuttan soyuta, yakından uzağa ilkesiyle işlenmelidir.
• Tarihî olaylar dönemin şartlarına göre değerlendirilmeli, anakronizmden kaçınılmalıdır.
• Ezber yerine kavram öğretimine, sorgulamaya ve çoklu bakış açısına yer verilmelidir.
• Atatürk ilke ve inkılapları ile ilgili konular programlarda ilgili ünitelerle ilişkilendirilerek verilir.