Namaz

Namazın Farzları

Namazın on iki farzı vardır; altısı namaza başlamadan önce (şartlar), altısı namazın içindedir (rükünler).

• Şartlar: Hadesten taharet, necâsetten taharet, setr-i avret (örtünme), istikbâl-i kıble (kıbleye yönelme), vakit, niyet.
• Rükünler: İftitah tekbiri, kıyam (ayakta durma), kıraat (Kur'an okuma), rükû, sücûd (secde), ka'de-i ahîre (son oturuş).

Namazın Vacipleri (Başlıcaları)

Fâtiha okumak; Fâtiha'dan sonra bir sure veya üç kısa ayet okumak (zamm-ı sure); ta'dîl-i erkân (rükünleri sükûnetle yerine getirmek); ilk oturuş (ka'de-i ûlâ); her iki oturuşta Tahiyyât okumak; vitirde Kunut duası okumak; selamla namazdan çıkmak; yanılma hâlinde sehiv secdesi yapmak.

Namaz Çeşitleri

• Farz: Beş vakit namaz ve cuma namazı (farz-ı ayn); cenaze namazı (farz-ı kifâye).
• Vacip: Vitir namazı, Ramazan ve Kurban bayramı namazları (Hanefî).
• Nafile: Farzlara bağlı sünnetler (revâtib) ile teheccüd, duhâ (kuşluk), evvâbîn, teravih, tahiyyetü'l-mescid gibi namazlar.

Beş Vakit Namazın Rekâtları

• Sabah: 2 sünnet, 2 farz.
• Öğle: 4 ilk sünnet, 4 farz, 2 son sünnet.
• İkindi: 4 sünnet, 4 farz.
• Akşam: 3 farz, 2 sünnet.
• Yatsı: 4 ilk sünnet, 4 farz, 2 son sünnet; ardından 3 rekât vitir.

Özel Hükümler

• Sehiv secdesi: Namazda bir vacibin unutularak terki veya geciktirilmesi, bir farzın geciktirilmesi hâlinde yapılır. Farzın terki namazı bozar; sehiv secdesi bunu telafi etmez.
• Tilavet secdesi: Secde ayetini okuyan ya da işiten kimseye vaciptir.
• Seferîlik: Hanefîlere göre yaklaşık 90 km uzaklığa giden ve gittiği yerde on beş günden az kalacak olan yolcu, dört rekâtlı farzları iki rekât kılar.
• Cuma namazı: Hür, mukim, sağlıklı erkeklere farzdır; hutbe cumanın şartıdır. Cemaatle kılınır.
• Mekruh vakitler: Güneş doğarken, tam tepedeyken (istivâ) ve batarken namaz kılınmaz; sabah namazı farzından ve ikindi farzından sonra nafile kılınmaz.
• Namazı bozanlar: Konuşmak, yemek-içmek, sesli gülmek, kıbleden göğsü çevirmek, bir rüknü terk etmek, amel-i kesîr (namaza aykırı çok hareket).

Sınav uyarısı: Namazın şartları dışındaki, rükünleri içindeki farzlardır. Vitir ve bayram namazları Hanefîlerde vaciptir. Sehiv secdesi vacip terkinde yapılır, farz terkinde değil.