Allah İnancı

İman ve Mahiyeti

İman, sözlükte tasdik etmek, güvenmek demektir. Terim olarak Hz. Peygamber'in Allah'tan getirdiği kesin olarak bilinen hükümleri kalp ile tasdik etmektir; dil ile ikrar ise dünyada Müslüman muamelesi görmenin şartıdır. Ehl-i sünnete göre amel imanın parçası değildir; büyük günah işleyen kimse dinden çıkmaz, günahkâr mümin olur.

• İcmâlî iman: İnanılacak şeylere toptan inanmak (kelime-i tevhid ve kelime-i şehadet).
• Tafsîlî iman: İnanılacak şeylerin her birine ayrı ayrı inanmak.
• Taklîdî iman: Delilsiz, çevreden görerek inanmak; geçerlidir. Tahkîkî iman: Delile ve araştırmaya dayanan iman.

İnanç bakımından insanlar: mümin (kalben inanıp diliyle söyleyen), kâfir (inanmayan), münafık (inanmadığı hâlde inanmış görünen) ve müşrik (Allah'a ortak koşan) olarak adlandırılır.

Tevhid

İslam inancının temeli tevhiddir: Allah'ı zatında, sıfatlarında ve fiillerinde bir bilmek. Zıddı şirktir. İhlâs suresi tevhidin özüdür.

Zâtî Sıfatlar (Selbî / Tenzîhî)

• Vücûd: Var olmak.
• Kıdem: Varlığının başlangıcı olmamak (ezelî).
• Bekâ: Varlığının sonu olmamak (ebedî).
• Vahdâniyyet: Bir olmak; eşi ve ortağı bulunmamak.
• Muhâlefetün li'l-havâdis: Sonradan olan hiçbir şeye benzememek.
• Kıyâm bi-nefsihî: Varlığı kendinden olmak, hiçbir şeye muhtaç olmamak.

Sübûtî Sıfatlar

• Hayat: Diri olmak.
• İlim: Her şeyi bilmek.
• Semi': Her şeyi işitmek.
• Basar: Her şeyi görmek.
• İrade: Dilemek.
• Kudret: Her şeye gücü yetmek.
• Kelâm: Konuşmak; harf ve sese muhtaç olmadan.
• Tekvîn: Yaratmak, yoktan var etmek. Mâtürîdîlere göre ayrı bir sıfattır; Eş'arîler kudret sıfatına bağlar.

Esmâ-i Hüsnâ

Allah'ın en güzel isimleridir. Hadiste doksan dokuz isim bildirilmiştir; isimlerin bununla sınırlı olmadığı kabul edilir. Allah'ın isimleri tevkîfîdir; Kur'an ve sünnette geçen isimlerle anılır. “Allah” ismi ism-i zât, “Rahmân, Rahîm, Hâlık” gibi isimler sıfat isimleridir.

Sınav uyarısı: Kıdem ezelî, bekâ ebedî olmaktır. Tekvîn sıfatını ayrı bir sübûtî sıfat sayan Mâtürîdîlerdir. Taklîdî iman geçerlidir.