Türk Millî Eğitiminin Amaçları

1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu

1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu 14 Haziran 1973'te kabul edilmiştir. Kanun; Türk millî eğitiminin amaçlarını, temel ilkelerini, sistemin genel yapısını, öğretmenliği ve okul bina ve tesislerini düzenler. Dört kısımdan oluşur.

Genel Amaçlar (Madde 2)

Türk millî eğitiminin genel amacı, Türk milletinin bütün fertlerini:

1. Yurttaşlık amacı: Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk milletinin millî, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek;
2. Kişilik amacı: Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek;
3. Meslek amacı: İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak.

Böylece bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı yapmaktır.

Özel Amaçlar (Madde 3)

Türk millî eğitim sistemi, genel amaçlara ve temel ilkelere uygun olarak çeşitli derece ve türdeki eğitim kurumlarının özel amaçlarını belirleyecek şekilde düzenlenir. Yani her kademe ve okul türünün kendine özgü amaçları ayrıca belirlenir.

Amaçların Sınıflandırılması

Genel amaçlar sınavlarda genellikle üç başlıkta sorulur: iyi bir yurttaş yetiştirme (1. bent), kişilik ve karakter geliştirme (2. bent) ve hayata hazırlama – meslek sahibi yapma (3. bent).

ÖSYM uyarısı: “Hür ve bilimsel düşünme gücüne sahip” ifadesi 2. bende (kişilik), “birlikte iş görme alışkanlığı” ve “meslek sahibi olma” ifadeleri 3. bende aittir. Özel amaçlar madde 3'te düzenlenir.