1945 Sonrası Siyasi Tarih

Soğuk Savaşın Başlaması

• II. Dünya Savaşı'ndan sonra ABD öncülüğündeki Batı bloku ile SSCB öncülüğündeki Doğu bloku arasında iki kutuplu bir sistem oluşmuştur. Winston Churchill'in Demir Perde konuşması (Fulton, 1946) bölünmeyi simgeler.
• Truman Doktrini (12 Mart 1947): Komünizm tehdidi altındaki Türkiye ve Yunanistan'a yardım; çevreleme politikası (George Kennan) ABD dış politikasının temeli olmuştur.
• Marshall Planı (1947-1948): Avrupa'nın ekonomik yeniden yapılanması; uygulama için OEEC (bugünkü OECD) kurulmuştur. SSCB buna karşılık Kominform (1947) ve COMECON (1949) kurmuştur.
• Berlin Ablukası (1948-1949) ve Almanya'nın ikiye bölünmesi (1949).
• NATO (4 Nisan 1949) ve karşısında Varşova Paktı (1955) kurulmuştur.
• 1949 Çin Devrimi (Mao) ve SSCB'nin atom bombasına sahip olması.

Sıcak Çatışmalar ve Krizler

• Kore Savaşı (1950-1953): BM kararıyla müdahale edilmiş, Türkiye asker göndermiştir.
• 1956: Süveyş Krizi (Mısır'ın kanalı millileştirmesi üzerine İngiltere, Fransa ve İsrail'in müdahalesi; ABD ve SSCB'nin baskısıyla geri çekilme) ve Macaristan ayaklanmasının SSCB tarafından bastırılması.
• Berlin Duvarı 1961'de inşa edilmiştir.
• Küba Füze Krizi (Ekim 1962): Soğuk Savaş'ın nükleer savaşa en çok yaklaştığı an; SSCB'nin Küba'daki füzeleri, ABD'nin de Türkiye'deki Jüpiter füzelerini çekmesiyle çözülmüştür. Ardından iki lider arasında kırmızı hat kurulmuştur.
• Vietnam Savaşı (1955-1975): ABD'nin yenilgisiyle sonuçlanmıştır.

Yumuşama (Détente) Dönemi

• 1960'ların sonundan itibaren ABD ile SSCB arasında gerilimin azaldığı dönemdir. Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT, 1968), SALT I (1972) antlaşması ve Nixon'ın Çin ziyareti (1972) önemli gelişmelerdir.
• Helsinki Nihai Senedi (1975): Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) sonucunda kabul edilmiş; sınırların dokunulmazlığı ve insan hakları ilkelerini içerir. AGİK 1995'te AGİT adını almıştır.
• Bağlantısızlar Hareketi: 1955 Bandung Konferansı ile filizlenmiş, 1961 Belgrad'da kurulmuştur (Tito, Nehru, Nasır).
• Dekolonizasyon: Asya ve Afrika'daki sömürgeler bağımsızlığını kazanmıştır (Hindistan 1947, Cezayir 1962).

İkinci Soğuk Savaş ve Sonu

• 1979'da SSCB'nin Afganistan'ı işgali ve İran İslam Devrimi gerilimi yeniden artırmıştır. ABD Başkanı Reagan'ın Yıldız Savaşları projesi silahlanmayı hızlandırmıştır.
• Mihail Gorbaçov (1985) glasnost (açıklık) ve perestroyka (yeniden yapılanma) politikalarını başlatmıştır.
• 9 Kasım 1989'da Berlin Duvarı yıkılmış, Doğu Avrupa'da komünist rejimler çökmüştür. Malta Zirvesi (Aralık 1989) Soğuk Savaş'ın bitişini simgeler. Almanya 3 Ekim 1990'da birleşmiştir.
• Paris Şartı (1990) yeni Avrupa düzenini tanımlamış; Varşova Paktı 1991'de dağılmış ve SSCB Aralık 1991'de dağılarak Bağımsız Devletler Topluluğu kurulmuştur.

Soğuk Savaş Sonrası

ABD'nin tek süper güç olduğu bir dönem başlamış; Körfez Savaşı (1991), Yugoslavya'nın dağılması ve Bosna Savaşı (Dayton, 1995), 11 Eylül 2001 saldırıları ve ardından Afganistan (2001) ile Irak (2003) müdahaleleri yaşanmıştır. Çin'in yükselişi, Rusya'nın Kırım'ı ilhakı (2014) ve Ukrayna'yı işgali (2022) çok kutuplu düzene doğru gidişi gösterir.