Taharet ve Namaz Hükümleri

Taharette Mezhep Farkları

• Abdestin farzları: Hanefîlerde dört; Şâfiîlerde altı (niyet ve tertip eklenir); Mâlikîlerde yedi (niyet, muvâlât yani ara vermeden yıkama ve delk yani ovma eklenir); Hanbelîlerde tertip ve muvâlât da farzdır.
• Başın meshi: Hanefîlerde dörtte biri, Şâfiîlerde az bir kısmı, Mâlikî ve Hanbelîlerde tamamı.
• Kan çıkması: Hanefîlerde abdesti bozar, Şâfiîlerde bozmaz.
• Karşı cinse dokunmak: Şâfiîlerde abdesti bozar, Hanefîlerde bozmaz.
• Gusülde ağız ve buruna su vermek: Hanefîlerde farz, Şâfiîlerde sünnettir; Şâfiîlerde guslün farzı niyet ve bütün bedeni yıkamaktır.

Cemaatle Namaz

• Cemaatle namaz Hanefîlere göre sünnet-i müekkededir; cuma ve bayram namazlarında cemaat şarttır.
• Müdrik: Namazın tamamını imamla kılan.
• Mesbûk: İmama birinci rekâtın rükûundan sonra yetişen; kaçırdığı rekâtları imam selam verdikten sonra tamamlar.
• Lâhik: Namaza imamla başladığı hâlde bir özür sebebiyle bir kısmını imamla kılamayan.
• İmama rükûda yetişen o rekâta yetişmiş sayılır.

Cuma Namazı

• Vücûb şartları: Erkek, hür, mukim, sağlıklı olmak; engelleyici mazeret bulunmamak.
• Sıhhat şartları: Vakit (öğle vakti), cemaat, hutbe, şehir veya şehir hükmünde yerleşim yeri, izin.
• Cemaat sayısı: Ebû Hanîfe'ye göre imam dışında en az üç, Şâfiîlere göre en az kırk kişi.
• Farzı iki rekâttır; cumayı kılan o günün öğle namazını kılmaz.

Yolcu Namazı ve Cem

• Kasr: Yolcunun dört rekâtlı farzları iki rekât kılması. Hanefîlere göre azîmettir (kısaltmak gerekir); Şâfiîlere göre ruhsattır (dilerse tam kılar).
• Cem: İki namazı bir vakitte kılmak. Cem-i takdîm öne alarak, cem-i te'hîr geciktirerek birleştirmektir. Hanefîlere göre yalnızca hacda Arafat'ta (öğle-ikindi) ve Müzdelife'de (akşam-yatsı) yapılır; diğer mezhepler yolculuk gibi özürlerde de caiz görür.

Cenaze Namazı

Farz-ı kifâyedir. Rükünleri dört tekbir ve kıyamdır; rükû ve secdesi yoktur. Birinci tekbirden sonra Sübhâneke, ikinciden sonra salavat, üçüncüden sonra dua okunur, dördüncüden sonra selam verilir. Cenazeye karşı görevler: yıkamak (gasil), kefenlemek (tekfin), namazını kılmak, defnetmek.

Diğer Hükümler

• Kaza: Vaktinde kılınamayan farz ve vitir namazlar kaza edilir; sünnetler kaza edilmez (sabah namazının sünneti aynı gün farzıyla birlikte kaza edilir).
• Teravih: Sünnet-i müekkede; yirmi rekât.
• Bayram namazı: İki rekât; her rekâtta üçer zâid tekbir vardır. Hutbe namazdan sonra okunur.
• Nisab-ı namaz, özür: Ayakta duramayan oturarak, buna da gücü yetmeyen îmâ ile kılar.

Sınav uyarısı: Yolcunun namazı kısaltması Hanefîlerde azîmet, Şâfiîlerde ruhsattır. Cenaze namazının rükünleri dört tekbir ve kıyamdır. Mesbûk imama sonradan yetişendir. Cuma hutbesi namazdan önce, bayram hutbesi sonradır.