Tecvid Kuralları

Tecvid

Tecvid, sözlükte bir şeyi güzel yapmak demektir. Terim olarak Kur'an harflerinin mahreç ve sıfatlarına uyarak, her harfin hakkını vererek okunmasını sağlayan ilimdir. Amacı okuyuşta hatadan (lahn) korunmaktır. Lahn ikiye ayrılır: lahn-ı celî (harf ve harekede yapılan açık hata) ve lahn-ı hafî (tecvid inceliklerinde yapılan gizli hata).

Okuyuş Şekilleri

• Tahkîk: Ağır ve tane tane okuyuş.
• Tedvîr: Orta hızda okuyuş.
• Hadr: Tecvid kurallarına uyarak hızlı okuyuş.

Tenvin ve Sakin Nun'un Hükümleri

• İzhâr: Tenvin veya sakin nundan sonra boğaz harflerinden biri (hemze, he, ayn, ha, gayn, hı) gelirse nun açıkça okunur.
• İdgâm-ı mea'l-gunne: Sonra yâ, mîm, nûn, vav harflerinden biri gelirse gunneli idgam yapılır. Aynı kelimede olursa idgam yapılmaz (dünyâ, kınvân gibi).
• İdgâm-ı bilâ gunne: Sonra lâm veya râ gelirse gunnesiz idgam yapılır.
• İklâb: Sonra be harfi gelirse nun, mîme çevrilerek gunneli okunur.
• İhfâ: Kalan on beş harften biri gelirse nun, izhar ile idgam arasında gizlenerek gunneli okunur.

Sakin Mîm'in Hükümleri

• Sonra be gelirse: dudak ihfâsı (ihfâ-i şefevî).
• Sonra mîm gelirse: idgâm-ı misleyn mea'l-gunne.
• Diğer harfler gelirse: dudak izhârı (izhâr-ı şefevî).

İdgam Çeşitleri

• İdgâm-ı misleyn: Mahreç ve sıfatı aynı iki harfin birleşmesi.
• İdgâm-ı mütecâniseyn: Mahreçleri aynı, sıfatları farklı iki harfin birleşmesi.
• İdgâm-ı mütekâribeyn: Mahreç veya sıfatça birbirine yakın iki harfin birleşmesi.
• İdgâm-ı şemsiyye: Lâm-ı tarifin (el takısı) kendisinden sonraki 14 şemsî harfe katılması; kalan 14 kamerî harfte lâm açık okunur (izhâr-ı kameriyye).

Diğer Kurallar

• Kalkale: Kutbu ced harflerinin sakin hâlde sarsılarak okunması.
• Râ'nın hükmü: Fetha ve dammeli râ kalın, kesreli râ ince okunur.
• Lafzatullah: “Allah” lafzının lâmı, öncesi fetha veya damme ise kalın; kesre ise ince okunur.
• Zamir: Hâ zamirinin öncesi harekeli ise uzatılır, sakin ise uzatılmaz.

Sınav uyarısı: Tenvin ve sakin nundan sonra be gelirse iklâb, boğaz harfi gelirse izhâr, lâm-râ gelirse gunnesiz idgam yapılır. İhfâ harfleri on beştir.