Öğretim Materyalleri

Öğretim Materyali Nedir?

Öğretim materyali, öğretme-öğrenme sürecinde bilginin aktarılmasını ve öğrenmenin kalıcılığını sağlamak için kullanılan araç ve gereçlerdir. Materyaller öğrenmeyi somutlaştırır, dikkati çeker, birden çok duyuya hitap eder ve zamandan tasarruf sağlar.

Dale'in Yaşantı Konisi

Edgar Dale'in yaşantı konisi, öğrenme yaşantılarını somuttan soyuta doğru sıralar. Koninin tabanında doğrudan, amaçlı yaşantılar; tepesinde sözel semboller yer alır.

• Yaparak yaşayarak (doğrudan yaşantılar): Model, benzetim, dramatizasyon, gösteri
• Gözleyerek: Gezi, sergi, film, televizyon, resim
• Sembolleştirerek: Görsel semboller (harita, grafik) ve sözel semboller (kelimeler)

Koninin tabanına inildikçe öğrenme somutlaşır, daha çok duyu organı işe karışır ve öğrenme kalıcılaşır; ancak zaman ve maliyet artar.

Materyal Türleri

• Görsel: Resim, harita, grafik, poster, akıllı tahta görselleri.
• İşitsel: Ses kaydı, radyo, podcast.
• Görsel-işitsel: Video, film, animasyon.
• Gerçek nesne ve modeller: Gerçeği temsil eden üç boyutlu araçlar (dünya küresi, iskelet modeli).
• Etkileşimli dijital materyaller: Simülasyonlar, eğitsel oyunlar, artırılmış ve sanal gerçeklik uygulamaları.

Materyal Tasarım İlkeleri

• Hedefe uygunluk: Materyal kazanımla doğrudan ilişkili olmalıdır.
• Öğrenciye uygunluk: Yaş ve hazır bulunuşluk düzeyine uygun olmalıdır.
• Basitlik ve açıklık: Gereksiz ayrıntıdan kaçınılmalıdır.
• Tutarlılık, vurgu, denge ve okunabilirlik sağlanmalıdır.
• Mayer'in çoklu ortam ilkeleri: Görsel ve sözel bilgilerin birlikte sunulması (çoklu ortam ilkesi), metin ve resmin yakın yerleştirilmesi (bitişiklik), gereksiz bilginin çıkarılması (tutarlılık).

ÖSYM uyarısı: Dale'in konisinde en somut yaşantı doğrudan amaçlı yaşantılar, en soyut yaşantı sözel sembollerdir. Koninin üstüne çıkıldıkça soyutluk artar.