Programların Yapısı

Ortak Metin ve Ders Programları

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde tüm derslerin öğretim programları, modelin felsefesini, değer ve beceri çerçevesini açıklayan Öğretim Programları Ortak Metni esas alınarak hazırlanmıştır. Böylece farklı dersler aynı amaç, aynı beceri ve değer yapısı etrafında birleşir.

Bir Öğretim Programının Temel Bileşenleri

• Dersin amaçları ve programın felsefesi.
• Alan becerileri: O derse özgü beceriler.
• Kavramsal beceriler: Ders kapsamında geliştirilecek düşünme becerileri.
• Eğilimler: Öncelikli benlik, sosyal ve entelektüel eğilimler.
• Sosyal-duygusal öğrenme becerileri.
• Değerler: Programla ilişkilendirilen değerler.
• Okuryazarlık becerileri.
• Disiplinler arası ilişkiler: Diğer derslerle bağlantılar.
• Beceriler arası ilişkiler.

Tema/Ünite Yapısı

Her tema veya ünitede şu unsurlar yer alır:

• Öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri: Önceki programlardaki “kazanım” yerine kullanılan öğrenme çıktıları, öğrencinin ne yapabileceğini beceri temelli olarak ifade eder. Süreç bileşenleri, çıktıya ulaşmak için izlenecek adımları gösterir.
• İçerik çerçevesi: Temada işlenecek konular, kavramlar ve anahtar terimler.
• Öğrenme kanıtları: Öğrenmenin gerçekleştiğini gösterecek ölçme ve değerlendirme ürünleri (performans görevi, proje, gözlem, dereceli puanlama anahtarı vb.).
• Hazır bulunuşluk: Öğrencinin temaya başlarken sahip olması beklenen ön bilgi ve beceriler.
• Köprü kurma: Konunun öğrencinin günlük hayatı ve önceki öğrenmeleriyle ilişkilendirilmesi.
• Öğrenme-öğretme uygulamaları: Önerilen etkinlik ve yöntemler.
• Farklılaştırma: Zenginleştirme ve destekleme önerileri.
• Öğretmen yansıtmaları: Öğretmenin süreç sonunda kendi uygulamasını değerlendirmesi için sorular.

Yapının Temel Özellikleri

• Sadeleştirilmiş içerik: Konu sayısı azaltılmış, derinlemesine öğrenmeye zaman ayrılmıştır.
• Beceri temelli öğrenme çıktıları: Her çıktı bir beceri ve içerikle birlikte ifade edilir.
• Sarmal yapı: Beceriler ve kavramlar sınıf düzeyleri boyunca tekrar ve derinleşerek ele alınır.
• Esneklik: Ders saatlerinin bir kısmı okul temelli planlamaya ayrılmıştır.
• Bütünleşiklik: Beceriler, eğilimler, değerler ve okuryazarlıklar birlikte ele alınır.

Öğretmen İçin Anlamı

Öğretmen; programı bir konu listesi olarak değil, beceri ve değer kazandırma rehberi olarak kullanır. Planlama yaparken öğrenme çıktısı, süreç bileşenleri, öğrenme kanıtları ve farklılaştırma birlikte düşünülür.

Sınav uyarısı: Programlar “Öğretim Programları Ortak Metni” esas alınarak hazırlanmıştır. Kazanım yerine öğrenme çıktısı ve süreç bileşenleri kullanılır. Tema yapısında içerik çerçevesi, öğrenme kanıtları, hazır bulunuşluk, köprü kurma ve farklılaştırma yer alır.