Eğilimler

Eğilim Nedir?

Eğilim, bireyin bilgi ve becerilerini kullanma isteğini ve yönelimini belirleyen, düşünme ve davranma alışkanlıklarıdır. Bir öğrenci bir beceriye sahip olsa bile, o beceriyi kullanma eğilimi yoksa beceri işe yaramaz. Bu nedenle Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, becerilerin yanında eğilimlerin geliştirilmesini de hedefler.

Eğilimlerin Üç Kategorisi

1. Benlik eğilimleri: Bireyin kendisiyle ilgili, kişisel gelişime yönelik tutum ve yönelimleri. Örnek olarak merak, azim ve kararlılık, kendine güven, kendine inanma (öz yeterlik), bağımsızlık ve sorumluluk alma gösterilebilir.
2. Sosyal eğilimler: Toplumsal ilişkilere dair yönelimler. Örnek olarak empati, saygı, iş birliğine açıklık, hoşgörü ve sosyal sorumluluk gösterilebilir.
3. Entelektüel eğilimler: Düşünme ve öğrenmeye ilişkin yönelimler. Örnek olarak sorgulama, açık fikirlilik, odaklanma, yaratıcılık, eleştirel bakış ve gerçeği arama gösterilebilir.

Eğilimlerin Önemi

• Eğilimler, öğrenmeyi sürdürülebilir kılar; meraklı ve azimli öğrenci kendi öğrenmesini yönetir.
• Becerilerin gerçek hayatta kullanılmasını sağlar.
• Karakter gelişimini ve hayat boyu öğrenmeyi destekler.
• Değerlerle birlikte bireyin davranışlarına yön verir.

Eğilimler Nasıl Geliştirilir?

• Eğilimler doğrudan öğretilmez; öğrencinin tekrar tekrar deneyimleyeceği öğrenme ortamlarıyla gelişir.
• Öğrencilere soru sorma, keşfetme, hata yapıp tekrar deneme fırsatı veren etkinlikler merakı ve azmi geliştirir.
• Grup çalışmaları ve tartışmalar empati, açık fikirlilik ve iş birliği eğilimlerini güçlendirir.
• Öğretmenin kendisinin meraklı, sorgulayıcı ve açık fikirli olması öğrenciye model olur.
• Güvenli ve destekleyici sınıf iklimi, öğrencinin kendine güven ve öz yeterlik eğilimini artırır.

Programlardaki Yeri

Her öğretim programında öncelikli eğilimler belirtilir ve öğrenme-öğretme uygulamalarıyla ilişkilendirilir. Eğilimler; kavramsal beceriler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri ve değerlerle birlikte ele alınarak modelin bütüncül yapısını oluşturur.

Değerlendirme

Eğilimler sınavla ölçülmez; öğrencinin süreç içindeki davranışları gözlem, öz değerlendirme ve öğrenme kanıtlarıyla izlenir.

Sınav uyarısı: Modelde eğilimler üç kategoridedir: benlik, sosyal ve entelektüel eğilimler. Eğilimler beceriyi kullanma isteğini belirler; doğrudan öğretilmez, öğrenme ortamlarıyla geliştirilir ve süreç içinde gözlenir.