Kütüb-i Sitte

Kütüb-i Sitte

Kütüb-i Sitte (Altı Kitap), Ehl-i sünnet nezdinde en güvenilir kabul edilen altı hadis kitabının ortak adıdır. Tamamı hicrî 3. yüzyılda tasnîf edilmiştir.

1. Buhârî (ö. 256): el-Câmiu's-Sahîh. Kur'an'dan sonra en güvenilir kitap kabul edilir. Buhârî, râvîler arasında hem aynı dönemde yaşamış olmayı (muâsarat) hem de görüşmüş olmayı (likā) şart koşmuştur. Bab başlıkları (terâcim) fıkhî görüşlerini yansıtır.
2. Müslim (ö. 261): el-Câmiu's-Sahîh. Bir hadisin bütün rivayetlerini bir arada vermesi ve tertibinin güzelliğiyle öne çıkar. Râvîlerin aynı dönemde yaşamasını yeterli görmüştür.
3. Ebû Dâvûd (ö. 275): es-Sünen. Ahkâm hadisleri alanında temel kaynaktır.
4. Tirmizî (ö. 279): el-Câmi' (Sünen). Hadislerin sıhhat derecesini ve fakihlerin görüşlerini belirtir; hasen terimini yaygınlaştırmıştır. eş-Şemâilü'l-Muhammediyye de onun eseridir.
5. Nesâî (ö. 303): es-Sünen (el-Müctebâ). Râvî tenkidindeki titizliğiyle bilinir.
6. İbn Mâce (ö. 273): es-Sünen. Altı kitap içinde en son sırada yer alır; zayıf hadis oranı diğerlerinden fazladır.

İlgili Kavramlar

• Sahîhayn: Buhârî ve Müslim'in Sahîh'leri. İki müellife birlikte Şeyhayn denir.
• Müttefekun aleyh: Buhârî ve Müslim'in aynı sahâbîden ittifakla rivayet ettikleri hadis; sıhhat bakımından en üst derecedir.
• Sünen-i Erbaa: Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce'nin Sünen'leri.
• Kütüb-i Hamse: İbn Mâce dışındaki beş kitap.
• Kütüb-i Tis'a: Altı kitaba İmam Mâlik'in Muvatta'ı, Ahmed b. Hanbel'in Müsned'i ve Dârimî'nin Sünen'inin eklenmesiyle oluşan dokuz kitap.

Şerhler ve Derlemeler

• Buhârî şerhleri: İbn Hacer el-Askalânî, Fethu'l-Bârî; Bedreddin el-Aynî, Umdetü'l-Kārî; Kastallânî, İrşâdü's-Sârî.
• Müslim şerhi: Nevevî, el-Minhâc.
• Nevevî: Riyâzü's-Sâlihîn ve el-Erbaûn (Kırk Hadis).
• İbnü'l-Esîr: Câmiu'l-Usûl — Kütüb-i Sitte hadislerini bir araya getiren derleme.
• Zebîdî: et-Tecrîdü's-Sarîh — Buhârî'nin muhtasarı. Türkçeye Babanzâde Ahmed Naim ve Kâmil Miras tarafından çevrilip şerh edilmiş, Diyanet İşleri Başkanlığınca yayımlanmıştır.
• Diyanet İşleri Başkanlığı: Hadislerle İslâm — konulu hadis çalışması.

Sınav uyarısı: Kütüb-i Sitte: Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî, İbn Mâce. Kütüb-i Tis'a için Muvatta, Ahmed b. Hanbel'in Müsned'i ve Dârimî'nin Sünen'i eklenir. Fethu'l-Bârî İbn Hacer'in Buhârî şerhidir.