Öğretim Stratejileri

Strateji, Yöntem ve Teknik

Strateji, hedefe ulaşmak için izlenecek genel yoldur ve yöntemi belirler. Yöntem, stratejiyi uygulamaya koyan yoldur; teknik ise yöntemin sınıfta uygulanma biçimidir. Sıralama: Yaklaşım → Strateji → Yöntem → Teknik.

1. Sunuş Yoluyla Öğretim (Ausubel)

• Öğretmen merkezlidir; bilgi düzenli ve sistemli biçimde sunulur.
• Tümdengelim esastır: genelden özele, kuraldan örneğe gidilir.
• Kavram, ilke ve genellemelerin öğretiminde etkilidir.
• Ön düzenleyiciler (advance organizer) kullanılır: yeni bilgiyi önceki bilgilerle ilişkilendiren girişler. Açıklayıcı ve karşılaştırmalı olmak üzere iki türü vardır.
• Anlamlı (alımlayıcı) öğrenme hedeflenir; ezber değil.

2. Buluş Yoluyla Öğretim (Bruner)

• Öğrenci merkezlidir; öğrenci örneklerden yola çıkarak kurala ulaşır.
• Tümevarım esastır: özelden genele, örnekten kurala gidilir.
• Öğretmen rehberdir; öğrencinin keşfetmesi için ortam hazırlar.
• Öğrencinin merakını ve içsel motivasyonunu artırır; öğrenilenler kalıcıdır. Zaman alıcıdır.

3. Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğretim (Dewey)

• Öğrenci bir problemi bilimsel yöntem basamaklarıyla çözer: problemi fark etme, tanımlama, hipotez kurma, veri toplama, test etme, sonuca ulaşma.
• Öğrenci merkezlidir; bilimsel düşünme ve üst düzey becerileri geliştirir.
• Problem çözme, örnek olay, proje ve deney yöntemleri bu stratejiyle uyumludur.

4. Tam Öğrenme (Bloom)

Uygun koşullar sağlanırsa öğrencilerin büyük çoğunluğunun öğrenebileceğini savunur. Değişkenleri: bilişsel giriş davranışları, duyuşsal giriş özellikleri, öğretim hizmetinin niteliği (ipucu, pekiştireç, katılım, dönüt-düzeltme).

ÖSYM uyarısı: “Öğretmen önce kuralı verdi sonra örnekleri açıkladı” → sunuş (tümdengelim). “Öğrenciler örnekleri inceleyip kurala ulaştı” → buluş (tümevarım). “Hipotez kurup test ettiler” → araştırma-inceleme.