Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi Nedir?

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde, bireyi erdemlere götüren ve eylemlerle gözlemlenebilen değerler Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ile kavramsallaştırılmıştır. Bu çerçeve modele özgü (özgün) bir yapıdır ve değerlerin ayrı bir ders veya etkinlik olarak değil, öğrenme sürecinin doğal bir parçası olarak kazandırılmasını amaçlar.

Temel Kavramlar

• Erdem: Değerlerin bireyin karakterine yerleşmesiyle oluşan, sürekli iyiye yönelme hâlidir. Erdem, değerlerin davranışa dönüşmesi ve süreklilik kazanmasıyla ortaya çıkar.
• Değer: Bireyin ve toplumun önemli, doğru ve gerekli gördüğü, davranışlara yön veren ilkelerdir.
• Eylem: Değerin somut davranış hâlinde görünür olmasıdır. Değerlerin kazanılıp kazanılmadığı eylemlerle gözlemlenir.

Bu yapıda değerler soyut bilgi olarak bırakılmaz; eylemler aracılığıyla gözlemlenebilir, izlenebilir ve geliştirilebilir hâle getirilir.

Çerçevenin Hedeflediği Sonuçlar

1. Huzurlu insan: Kendisiyle barışık, değerlerini benimsemiş, sorumluluk sahibi birey.
2. Huzurlu aile ve toplum: Saygı, sevgi, adalet ve dayanışma üzerine kurulu ilişkiler.
3. Yaşanabilir çevre: Doğaya ve canlılara karşı duyarlı, sürdürülebilirliği gözeten yaşam.

Değerlerin Programlara Yerleştirilmesi

• Her öğretim programında hangi değerlerin hangi öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirileceği belirtilir.
• Değerler; metinler, örnek olaylar, tartışmalar, projeler ve sınıf içi etkileşim yoluyla öğrenme sürecine yerleştirilir.
• Öğretmen, değerlerin davranışa dönüşmesi için rol model olur ve sınıf ortamını bu doğrultuda düzenler.
• Değerler; eğilimler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri ve okuryazarlık becerileriyle birlikte ele alınır.

Değerler, Erdemler ve Medeniyet Birikimi

Model, Türk milletinin adalet, hikmet, merhamet, iyilik, doğruluk, çalışkanlık, faydalı olma ve güzellik gibi değerler üzerine inşa edilmiş medeniyet mirasını esas alır. Değerler; bireyin kendisiyle, ailesiyle, toplumla, doğayla ve insanlıkla ilişkisini düzenleyen bir bütün olarak görülür.

Değerlerin Ölçülmesi

Değerler not veya sınavla ölçülmez; öğrencinin gözlemlenen davranışları, öz değerlendirme, akran değerlendirmesi ve süreç gözlemleriyle izlenir. Amaç ödüllendirme veya cezalandırma değil, gelişimi desteklemektir.

Bütüncül Bakış

Erdem-Değer-Eylem çerçevesi; bilginin değerle, değerin eylemle bütünleştiği bir öğrenme anlayışını temsil eder. Böylece akademik başarı ile karakter gelişimi birbirinden ayrılmaz.

Sınav uyarısı: Erdem-Değer-Eylem çerçevesi modele özgü bir yapıdır; değerler öğrenme sürecine doğal olarak yerleştirilir ve eylemlerle gözlemlenir. Hedef sonuçlar huzurlu insan, huzurlu aile ve toplum ile yaşanabilir çevredir. Değerler notla ölçülmez.