Fen ve Sosyal Bilgiler Öğretimi

Fen Bilimleri Öğretimi

• Özel gereksinimli öğrenciler için fen öğretimi yaşamla ilişkili, deneyime dayalı ve somut olmalıdır: canlılar, vücudumuz, sağlık ve beslenme, maddenin halleri, hava durumu, mevsimler, elektrik ve güvenlik.
• Etkinlik temelli (hands-on) ve araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim: Gözlem yapma, sınıflama, ölçme, tahmin etme, deney yapma gibi bilimsel süreç becerileri basitleştirilerek kazandırılır. Yönlendirilmiş (rehberli) sorgulama, açık uçlu sorgulamaya göre daha uygundur.
• Doğrudan öğretim ve açık (eksplisit) kavram öğretimi: Kavramın tanımı, ayırt edici özellikleri, örnek ve örnek olmayanlarla öğretilmesi.
• Grafik düzenleyiciler (kavram haritası, Venn şeması), anımsatıcılar (akrostiş, anahtar sözcük yöntemi) ve görsel destekler kavramların hatırlanmasını kolaylaştırır.
• Görme yetersizliğinde dokunsal modeller, sesli ölçüm araçları; işitme yetersizliğinde görsel deney protokolleri ve terim öğretimi; bedensel yetersizlikte erişilebilir laboratuvar düzenlemesi.
• Güvenlik: Deney ve gezilerde güvenlik kurallarının görsel çizelgelerle önceden öğretilmesi.

Sosyal Bilgiler (Hayat Bilgisi) Öğretimi

• İçerik öğrencinin yakın çevresinden uzağa doğru düzenlenir: ben ve ailem, okulum, evim, mahallem, şehrim, ülkem.
• Odak: vatandaşlık ve topluluk becerileri — kurallara uyma, hak ve sorumluluklar, kamu kurumlarını tanıma (hastane, karakol, belediye), trafik kuralları, toplu taşıma kullanma, millî bayramlar ve semboller.
• Toplum temelli öğretim: Becerilerin gerçek ortamlarda (market, postane, otobüs durağı) öğretilmesi; genellemeyi destekler. Benzetim (simülasyon) ve video model ile sınıfta hazırlık yapılır.
• Drama, rol oynama, gezi-gözlem, sosyal öyküler ve örnek olay yöntemleri.
• Zaman ve mekân kavramları (dün-bugün-yarın, harita okuma) somut materyallerle (zaman çizelgesi, kabartma harita, maket) öğretilir.

Ortak İlkeler

• Kazanımlar BEP'e göre uyarlanır; içerik sadeleştirilir, okuma düzeyine uygun metinler ya da sesli materyaller kullanılır.
• İşbirlikli öğrenme ve akran desteği; kaynaştırma sınıflarında öğrenme için evrensel tasarım ilkeleri.
• Değerlendirme: performans görevleri, kontrol listeleri, portfolyo, gözlem; yazılı sınav yerine sözlü ya da resimli yanıt seçenekleri.