Öğretmenlik Mesleği

Öğretmenlik: Özel İhtisas Mesleği

1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'na göre öğretmenlik, Devletin eğitim, öğretim ve bunlarla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk millî eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdür.

Öğretmenlik Mesleğinin Nitelikleri

• Genel kültür: Toplumu, dünyayı ve kültürel değerleri tanıma.
• Alan bilgisi: Öğrettiği dersin içeriğine hâkim olma.
• Pedagojik formasyon (meslek bilgisi): Öğrenciyi tanıma, öğretimi planlama, uygulama ve değerlendirme bilgisi.
• Pedagojik alan bilgisi (Shulman): Belirli bir içeriği belirli öğrencilere en iyi nasıl öğreteceğini bilme; alan bilgisi ile pedagojik bilginin kesişimidir.
• Teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB): Teknoloji, pedagoji ve alan bilgisinin bütünleştirilmesi.

Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri

MEB'in 2017'de güncellediği genel yeterlikler üç alandan oluşur:

• Mesleki bilgi: Alan bilgisi, alan eğitimi bilgisi, mevzuat bilgisi.
• Mesleki beceri: Eğitim-öğretimi planlama, öğrenme ortamları oluşturma, öğretme ve öğrenme sürecini yönetme, ölçme ve değerlendirme.
• Tutum ve değerler: Millî, manevi ve evrensel değerler; öğrenciye yaklaşım; iletişim ve işbirliği; kişisel ve mesleki gelişim.

Öğretmenin Rolleri

Çağdaş anlayışta öğretmen bilgiyi aktaran değil, öğrenmeyi yönlendiren, kolaylaştıran ve rehberlik eden kişidir. Öğretmen aynı zamanda araştırmacı, model, sınıf yöneticisi, program uygulayıcısı ve yansıtıcı uygulayıcıdır; kendi uygulamalarını eleştirel olarak sorgulayıp geliştirir.

Mesleki Gelişim

Öğretmenlik bir hayat boyu öğrenme mesleğidir. Hizmet içi eğitimler, lisansüstü eğitim, mesleki öğrenme toplulukları, ders imecesi (lesson study) ve akran gözlemi mesleki gelişimin araçlarıdır.

Öğretmenlik Meslek Etiği

Profesyonellik, adalet ve eşitlik, sorumluluk, dürüstlük, güven, saygı ve mesleğe bağlılık temel etik ilkelerdir. Öğretmen öğrencileri arasında ayrım yapmaz, öğrenciye ait bilgileri gizli tutar ve özel ders konusunda mevzuata uyar.

ÖSYM uyarısı: “Konuyu öğrencilerin kavram yanılgılarını öngörerek, uygun örnek ve temsillerle öğretme bilgisi” pedagojik alan bilgisidir. Öğretmenlik genel yeterlikleri mesleki bilgi, mesleki beceri ve tutum-değerler olmak üzere üç alandır.