Millî Eğitimin Amaç ve İlkeleri

Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları

1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun 2. maddesine göre Türk millî eğitiminin genel amacı, Türk milletinin bütün fertlerini şu niteliklerle yetiştirmektir:

1. Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasa'da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk milletinin millî, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven; insan haklarına ve Anayasa'nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar yetiştirmek,
2. Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe sahip, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek,
3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranış ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak.

Böylece bir yandan vatandaşların mutluluğu, öte yandan Türk toplumunun refah ve mutluluğu artırılır; millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınma desteklenir ve Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı yapmak amaçlanır.

Temel İlkeler (Madde 4-17)

• Genellik ve eşitlik: Eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayrımı gözetilmeksizin herkese açıktır.
• Ferdin ve toplumun ihtiyaçları
• Yöneltme: Bireyler ilgi ve yetenekleri doğrultusunda programlara yöneltilir.
• Eğitim hakkı: İlköğretim her Türk vatandaşının hakkıdır.
• Fırsat ve imkân eşitliği: Maddi imkânı olmayan başarılı öğrencilere parasız yatılılık, burs gibi yardımlar yapılır; özel eğitime ihtiyacı olanlar için tedbir alınır.
• Süreklilik: Eğitimin hayat boyu devam etmesi esastır.
• Atatürk inkılap ve ilkeleri ve Atatürk milliyetçiliği
• Demokrasi eğitimi ve laiklik: Din kültürü ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretimde okutulan zorunlu dersler arasındadır.
• Bilimsellik, planlılık, karma eğitim, okul ile ailenin işbirliği ve her yerde eğitim ilkeleri.

ÖSYM uyarısı: Maddi imkânı olmayan başarılı öğrencilere burs verilmesi “fırsat ve imkân eşitliği” ilkesidir. Eğitimin yalnızca okulda değil her yerde yapılması “her yerde eğitim” ilkesidir.