Hac ve Umre

Hac

Hac, belirli zamanda, ihrama girerek Arafat'ta vakfe yapmak ve Kâbe'yi tavaf etmektir. Hem mali hem bedenî bir ibadettir. Hicretin 9. yılında farz kılınmıştır; şartlarını taşıyan Müslümana ömürde bir kez farzdır. Şartları: Müslüman, akıllı, ergen, hür olmak ve istitâat (mali ve bedenî güç, yol güvenliği).

Haccın Farzları (Hanefî)

1. İhram (şart): Niyet ve telbiye ile hacca başlamak.
2. Arafat vakfesi (rükün): Zilhicce'nin 9. günü (arefe) zevalden bayramın birinci günü fecrine kadar kısa bir süre de olsa Arafat'ta bulunmak.
3. Ziyaret (ifâza) tavafı (rükün): Arafat vakfesinden sonra Kâbe'yi tavaf etmek.

Haccın Vacipleri (Başlıcaları)

Sa'y (Safâ ile Merve arasında yedi şavt), Müzdelife vakfesi, şeytan taşlama (remy-i cimâr), saçları tıraş etmek veya kısaltmak (halk/taksîr), veda tavafı. Bir vacibin terki haccı bozmaz; dem (kurban) gerektirir.

Haccın Çeşitleri

• İfrad haccı: Umresiz, yalnız hac yapmak. Şükür kurbanı gerekmez.
• Temettu haccı: Aynı yılın hac aylarında önce umre yapıp ihramdan çıkmak, sonra yeniden ihrama girerek hac yapmak.
• Kırân haccı: Umre ve haccı tek ihramla birlikte yapmak.

Temettu ve kırân haccı yapanların şükür kurbanı (hedy) kesmesi vaciptir.

Temel Kavramlar

• Mîkât: İhrama girilmesi gereken sınır yerleri.
• Telbiye: “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk…” diyerek Allah'ın çağrısına karşılık vermek.
• Tavaf: Kâbe'nin etrafında yedi kez dönmek; her dönüşe şavt denir. Kudüm, ziyaret ve veda tavafı olmak üzere çeşitleri vardır.
• İhram yasakları: Saç-sakal tıraşı, tırnak kesmek, koku sürünmek, erkekler için dikişli elbise giymek, cinsel ilişki, avlanmak, Harem bölgesinin bitkilerini koparmak.

Umre

Belirli bir zamana bağlı olmaksızın ihrama girip Kâbe'yi tavaf etmek ve sa'y yapmaktır. Farzları: ihram ve tavaf. Vacipleri: sa'y ve tıraş. Hanefîlere göre ömürde bir kez umre yapmak sünnet-i müekkededir. Arefe günü ve Kurban bayramının dört gününde (teşrik günleri) umre yapmak tahrîmen mekruhtur. Umrede Arafat ve Müzdelife vakfesi, şeytan taşlama yoktur.

Sınav uyarısı: Haccın farzları ihram, Arafat vakfesi ve ziyaret tavafıdır; sa'y vaciptir. Kırânda tek ihram, temettuda iki ayrı ihram vardır. İfrad haccında şükür kurbanı yoktur.