Kazanımlar ve Beceriler

Kazanım Kavramı

Kazanımlar öğrencinin bir ünite sonunda edinmesi beklenen bilgi, beceri, tutum ve değerlerdir. DKAB programında kazanımlar bilişsel (bilgi ve kavrama), duyuşsal (tutum ve değer) ve davranışsal (ibadetin şekli, dua okuma) boyutları içerir. Kazanımlar öğrenciyi özne alır ve ölçülebilir ifadelerle yazılır. Örnek: "Öğrenci, Allah'ın varlığı ve birliğine ilişkin ayetleri yorumlar."

Öğrenme Alanlarına Göre Örnek Kazanımlar

• İnanç: Allah'ın varlığını ve birliğini evrendeki düzenle ilişkilendirir; meleklerin özelliklerini ve görevlerini açıklar; kader ve kaza inancını insanın özgür iradesi ve sorumluluğuyla ilişkilendirir; ahiret inancının insan davranışlarına etkisini değerlendirir.
• İbadet: İbadetlerin bireysel ve toplumsal faydalarını açıklar; namazın kılınışını örneklerle açıklar; zekât ve sadakanın toplumsal dayanışmadaki rolünü fark eder.
• Siyer: Hz. Muhammed'in hayatından örneklerle onun ahlakını ve insan ilişkilerini açıklar; Peygamberimizin aile, çocuk ve çevreye yaklaşımını değerlendirir.
• Kur'an ve yorumu: Kur'an'ın ana konularını açıklar; belirli sure ve ayetlerin anlamını kavrar ve yorumlar.
• Ahlak: Güzel ahlakın temel ilkelerini örneklerle açıklar; dürüstlük, adalet, merhamet, sorumluluk gibi erdemleri günlük hayatla ilişkilendirir.
• Din, kültür ve medeniyet: İslam düşüncesindeki yorumların ortaya çıkış sebeplerini açıklar; farklı yorumlara saygı duyar; Anadolu'nun İslamlaşmasındaki önemli şahsiyetleri tanır; diğer dinlerin temel özelliklerini açıklar.

DKAB'a Özgü Beceriler

• Dinî metinleri anlama ve yorumlama: Ayet ve hadisleri bağlamı içinde anlama; tarihsel ve evrensel mesajı ayırt etme.
• Dinî kaynak okuryazarlığı: Güvenilir dinî bilgi kaynaklarını (Kur'an, sahih sünnet, Diyanet yayınları, ilmî eserler) ayırt etme; uydurma hadis ve hurafeleri tanıma.
• Eleştirel düşünme: Din adına ortaya çıkan istismar, batıl inanç ve aşırılıkları sorgulama.
• Ahlaki muhakeme ve karar verme: Ahlaki ikilemlerde değerlere dayalı karar verme.
• Empati ve hoşgörü: Farklı inanç ve yorumlara saygı.
• İletişim, iş birliği, araştırma, problem çözme, öz yönetim, sorumluluk.

Değerler Eğitimi

• DKAB dersi değerler eğitiminin en doğrudan yürütüldüğü derslerden biridir. Değerler doğrudan telkin yerine örnek olay, Peygamber kıssaları, biyografiler, tartışma ve yaşantı yoluyla kazandırılmalıdır.
• Değer eğitimi yaklaşımları: Değer aşılama, değer açıklama, ahlaki muhakeme (Kohlberg'in ikilemleri), değer analizi, karakter eğitimi, eylem öğrenme.
• Öğretmenin model olması ve okulun ahlaki iklimi örtük değer eğitiminin temel unsurlarıdır.

Bloom Taksonomisi ile İlişki

"Meleklerin isimlerini sayar" hatırlama; "İbadetlerin faydalarını açıklar" anlama; "Kur'an'daki adalet ilkesini günlük bir olaya uygular" uygulama; "Kader ile irade ilişkisini çözümler" çözümleme; "Dinî bilgi kaynaklarının güvenilirliğini değerlendirir" değerlendirme basamağına örnektir.