İnsan Anatomisi ve Kinesiyoloji

İskelet Sistemi

• Yetişkin insanda yaklaşık 206 kemik bulunur. Görevleri: destek, koruma, hareket (kaldıraç), kan yapımı (kırmızı kemik iliği), mineral depolama.
• Kemik türleri: Uzun (femur, humerus), kısa (el ve ayak bileği kemikleri), yassı (kafatası, sternum, kürek kemiği), düzensiz (omurlar), susam (patella).
• Omurga: 7 boyun (servikal), 12 sırt (torakal), 5 bel (lomber), sakrum (5 kaynaşmış), koksiks. Fizyolojik eğrilikler: boyun ve bel lordozu, sırt kifozu. Duruş bozuklukları: aşırı kifoz, lordoz, skolyoz (yana eğrilik).
• Eklemler: Oynamaz (sinartroz — kafatası dikişleri), yarı oynar (amfiartroz — omurlar arası), oynar (diartroz — sinovyal: menteşe/dirsek-diz, top-yuva/omuz-kalça, eksen/atlas-aksis, kondiloid/el bileği, eğer/başparmak).

Kas Sistemi

• Kas türleri: İskelet (çizgili, istemli), düz (iç organlar, istemsiz), kalp kası (çizgili, istemsiz).
• Kas lifi tipleri: Tip I (yavaş kasılan, oksidatif, yorgunluğa dirençli — dayanıklılık), Tip IIa (hızlı oksidatif-glikolitik), Tip IIx (hızlı glikolitik — sürat, kuvvet).
• Kasılma türleri: İzometrik (statik; kas boyu değişmez), izotonik konsantrik (kısalarak), izotonik eksantrik (uzayarak — kas ağrısı ve sakatlık riski yüksek), izokinetik (sabit hızla, özel cihazla).
• Kasların görevlerine göre: Agonist (asıl hareket ettirici), antagonist (karşıt), sinerjist (yardımcı), stabilizatör (sabitleyici). Örnek: dirsek fleksiyonunda biceps agonist, triceps antagonist.
• Önemli kaslar: deltoid (omuz abdüksiyonu), pektoralis major, latissimus dorsi, quadriceps (diz ekstansiyonu), hamstring (diz fleksiyonu), gastrocnemius (plantar fleksiyon), gluteus maximus (kalça ekstansiyonu), rectus abdominis.

Kinesiyoloji (Hareket Bilimi)

• Anatomik pozisyon ve düzlemler: Sagittal düzlem (fleksiyon-ekstansiyon; frontal eksen), frontal düzlem (abdüksiyon-addüksiyon; sagittal eksen), transvers düzlem (rotasyon; longitudinal eksen).
• Temel hareketler: Fleksiyon (bükme), ekstansiyon (açma), abdüksiyon (vücut orta hattından uzaklaştırma), addüksiyon (yaklaştırma), rotasyon (iç/dış), sirkümdüksiyon (dairesel), pronasyon-supinasyon (ön kol), dorsifleksiyon-plantar fleksiyon (ayak bileği), inversiyon-eversiyon.
• Kaldıraç sistemleri: 1. sınıf — destek ortada (baş öne-arkaya, tahterevalli); 2. sınıf — yük ortada (parmak ucunda yükselme, el arabası; kuvvet kazancı); 3. sınıf — kuvvet ortada (dirsek fleksiyonu; vücutta en yaygın, hız ve hareket genişliği kazancı).
• Biyomekanik ilkeler: Newton'un hareket yasaları (eylemsizlik, ivme, etki-tepki), ağırlık merkezi ve denge (destek alanı genişledikçe ve ağırlık merkezi alçaldıkça denge artar), momentum, açısal hareket.