Sınıf İçi İletişim ve Motivasyon

Sınıf İçi İletişim

İletişim, kaynaktan alıcıya bir mesajın bir kanal aracılığıyla iletilmesi ve dönütle tamamlanmasıdır. Öğeleri: kaynak, mesaj, kanal, alıcı, dönüt ve gürültü (engel). Etkili sınıf iletişimi öğretmen-öğrenci ilişkisinin temelidir.

Etkili İletişim Becerileri

• Etkin dinleme: Konuşanı yargılamadan, söylediklerini ve duygularını yansıtarak dinlemek.
• Ben dili: Davranışı, davranışın etkisini ve öğretmenin duygusunu suçlamadan ifade etmek. Örnek: “Konuştuğunda dersi sürdüremiyorum ve bu beni üzüyor.”
• Sen dili: Suçlayıcı, yargılayıcı ifadelerdir (“Sen hep dersi bölüyorsun”) ve iletişimi bozar.
• Empati: Kendini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamak.
• Sözsüz iletişim: Beden dili, ses tonu, göz teması ve mesafe mesajın önemli bir kısmını taşır.

İletişim Engelleri (Gordon'un 12 Engeli)

Emir vermek, uyarmak-gözdağı vermek, öğüt vermek, ders vermek, eleştirmek, alay etmek, yorumlamak, aşırı övmek, sorguya çekmek ve konuyu değiştirmek gibi tepkiler iletişimi engeller.

Motivasyon (Güdülenme)

• İçsel motivasyon: Etkinliğin kendisinden alınan doyumla öğrenme isteği; kalıcıdır.
• Dışsal motivasyon: Not, ödül, övgü gibi dış kaynaklı teşvikler.
• Keller'in ARCS modeli: Dikkat (Attention), İlişkililik (Relevance), Güven (Confidence), Doyum (Satisfaction).
• Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi: Fizyolojik → güvenlik → ait olma ve sevgi → saygınlık → kendini gerçekleştirme. Alt basamaktaki ihtiyacı karşılanmayan öğrencinin öğrenmeye güdülenmesi zordur.
• Yükleme (atıf) kuramı (Weiner): Başarı ya da başarısızlığın nedenini çabaya (kontrol edilebilir, değişken) bağlayan öğrenci daha çok güdülenir.

ÖSYM uyarısı: Ben dilinde öğrencinin kişiliği değil davranışı konuşulur. ARCS modelindeki “R” ilişkililiktir: konunun öğrencinin hayatıyla bağının kurulması.