Ses Bilgisi soruları
KPSS Türkçe · Dil Bilgisi ünitesi. Bu konuda toplam 105 çözümlü soru var; aşağıdakiler üyelik gerektirmeden çözülebilir.
Soruları çözmeden önce konuyu tazele
Ses Bilgisi konusunun ücretsiz özeti hazır: tanımlar, sınavda çıkan tuzaklar ve hafızada kalıcı notlar. Yanlış yaptığın soruyu anlamadan geçmek, aynı hatayı sınavda tekrarlamak demek.
Ses Bilgisi konu özetini oku →Ses Bilgisi soruları
0
doğru
0
yanlış
0
net
Bu tempoyla 120 soruluk oturumda yaklaşık net — örneklem küçük, kabaca bir fikir.
-
1
Aşağıdaki dizelerin hangisinde küçük ünlü uyumuna uymayan bir sözcük kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Tiyatro' ve 'salonu' kelimelerinde düz ünlüden (a) sonra yuvarlak ünlü (o) gelmiştir. Bu durum küçük ünlü uyumuna aykırıdır.
Doğru cevap C.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşaması vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
Ünsüz yumuşaması; p, ç, t, k sert ünsüzleriyle biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan ek gelince bu ünsüzün b, c, d, ğ'ye dönüşmesidir.
A'da 'kitap' sözcüğüne '-ı' eki gelince sondaki 'p' yumuşayıp 'b' olmuştur: kitap → kitabı. Diğer sözcüklerde böyle bir değişim yoktur. Doğru cevap A.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
3
İsimden isim yapan '-daş / -taş' eki, bazı durumlarda eklendiği sözcüğün büyük ünlü uyumuna uymasını engeller.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kuralı örneklendiren bir sözcük kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Meslek' sözcüğü ince ünlülerden (e, e) oluşurken, ortaklık bildiren '-taş' eki kalın ünlü (a) barındırdığı için 'meslektaş' sözcüğünde büyük ünlü uyumunu bozmuştur. Diğer seçeneklerdeki kökler (vatan, sır, arka, soy) kalın ünlü taşıdığı için ekle uyum içindedir.
Doğru cevap A.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
4
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi köken bakımından Türkçe olduğu hâlde büyük ünlü uyumuna uymaz?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Şişman' sözcüğü Türkçe kökenli bir kelime olmasına rağmen büyük ünlü uyumuna (ince-kalın) uymayan istisnai sözcüklerden biridir. Bahçe, zaman, kravat yabancı kökenlidir; duvar da Farsça kökenlidir.
Doğru cevap B.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-yor' ekinin büyük ünlü uyumunu bozduğuna dair bir örnek vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
C seçeneğindeki 'gülüyor' sözcüğünde ince ünlüden (ü) sonra kalın ünlü (o) gelmiştir. '-yor' eki tek şekilli olduğu için büyük ünlü uyumunu bozmuştur. Diğer seçeneklerdeki sözcükler (çalışıyor, yağıyor, çalıyor, cevaplıyor) zaten kalın ünlülerle bittiği için uyum bozulmamıştır.
Doğru cevap C.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
6
Türkçede bazı ekler tek şekilli oldukları için eklendikleri kelimenin büyük ünlü uyumunu bozabilirler.
Aşağıdakilerin hangisinde bu duruma örnek bir kullanım vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Uyurken' sözcüğünde kalın ünlü (u) ile başlayan kelimeye ince ünlü barındıran '-ken' eki gelmiş ve büyük ünlü uyumu bozulmuştur.
Doğru cevap B.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
7
Şimdiki zaman eki '-yor', eklendiği bazı sözcüklerde büyük ünlü uyumunu bozar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma örnek bir kullanım vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Bekle-' fiil kökü ince ünlülerden (e, e) oluşur. Şimdiki zaman eki '-yor' ise her zaman kalın ünlü (o) taşıdığı için 'bekliyor' sözcüğünde büyük ünlü uyumunu bozmuştur. Diğer seçeneklerdeki fiil kökleri (anla-, sor-, dur-, koş-) zaten kalın ünlü barındırdığı için '-yor' eki uyumu bozmamıştır.
Doğru cevap A.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
8
Türkçede '-leyin' eki eklendiği bazı sözcüklerde büyük ünlü uyumunu bozar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyan bir örnek vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Sabahleyin' sözcüğünde kalın ünlülerden (a) sonra ince ünlü barındıran '-leyin' eki gelmiş ve sözcük büyük ünlü uyumuna aykırı bir yapı kazanmıştır.
Doğru cevap B.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
9
Türkçede '-yor' eki eklendiği bazı kelimelerde büyük ünlü uyumunu bozar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma örnek bir sözcük vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Gidiyor' kelimesinde ince ünlülerden (i, i) sonra kalın ünlü (o) barındıran '-yor' eki gelmiş ve büyük ünlü uyumunu bozmuştur.
Doğru cevap A.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
10
Türkçe kökenli bazı kelimeler, tarihsel gelişim içinde ses değişikliğine uğradıkları için büyük ünlü uyumu kuralına uymazlar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala örnek olabilecek bir sözcük kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Anne' sözcüğü Eski Türkçe 'ana' sözcüğünden türemiştir. Öz Türkçe olmasına rağmen zamanla ses değişimine uğrayarak büyük ünlü uyumuna aykırı hâle gelmiştir.
Doğru cevap A.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde Türkçe olduğu hâlde büyük ünlü uyumuna uymayan bir sözcük kullanılmıştır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
B seçeneğindeki 'Hangi' sözcüğü Türkçe kökenli (kangı) olmasına rağmen zamanla değişime uğrayarak büyük ünlü uyumuna aykırı hâle gelmiştir.
Doğru cevap B.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
12
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde düzlük-yuvarlaklık uyumuna (küçük ünlü uyumu) uymayan bir sözcük vardır?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
'Horoz' kelimesinin ikinci hecesinde 'o' ünlüsü vardır. Bu durum küçük ünlü uyumu kuralına aykırıdır.
Doğru cevap B.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
13
'-daş' eki, eklendiği kelimeye 'ortaklık, beraberlik' anlamı katar. Bu ek tek şekilli olduğu için ince ünlülü kelimelere eklendiğinde büyük ünlü uyumunu bozar.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi bu duruma örnektir?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
D seçeneğindeki 'meslektaş' kelimesinde 'meslek' kısmı ince ünlülerden (e, e) oluşurken, '-taş' eki kalın ünlü (a) barındırdığı için büyük ünlü uyumu bozulmuştur. Yurttaş, silahdaş, dindaş ve adaş kelimelerinde kök kalın ünlülü olduğu için uyum bozulmamıştır.
Doğru cevap D.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
14
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde, aldığı ekten dolayı büyük ünlü uyumuna aykırılık söz konusudur?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
Büyük ünlü uyumu, bir sözcükteki ünlülerin tamamının kalın (a, ı, o, u) veya tamamının ince (e, i, ö, ü) olmasını gerektirir. B'de "akşam" sözcüğü kalın ünlülerden oluşur; zaman bildiren ve tek şekilli olan "-leyin" eki ince ünlüler taşıdığı için uyum EKTEN dolayı bozulmuştur. A'da "kedi-ler" (e, i, e) ve D'de "yolcu-lar" (o, u, a) tümüyle uyumludur; E'de "masa-nın" (a, a, ı) yine uyumludur. C'deki "kalemliğini" sözcüğünde uyumsuzluk vardır ama bunun kaynağı ek değil, alıntı olan "kalem" kökünün kendisidir (a-e); "-lik" eki köke uyum sağlamıştır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
-
15
“-ki” eki, eklendiği sözcüklerde genellikle ünlü uyumlarına uymaz.
Aşağıdakilerin hangisinde “-ki” eki, büyük ünlü uyumuna uymuştur?
Doğru cevap. Yanlış. Doğru cevap şıkkı.
“-ki” eki çoğu sözcükte biçim değiştirmeden eklenir ve uyumu bozar: akşamki, yoldaki, onunki, sınıftaki. “Dünkü” sözcüğünde ise ek, “-kü” biçimine girerek sözcüğün ince-yuvarlak ünlüsüne uymuştur; bu, ekin uyuma girdiği az sayıdaki örnektendir (bugünkü, dünkü, öbürkü).
Doğru cevap B'dir.
Konu: Ses Bilgisi · konu özetini oku
Ses Bilgisi sorularının tamamı ücretsiz hesapta
Buradaki sorular herkese açık. Hesap açtığında yanlışların kaydedilir, aynı soru 1·3·7·14 gün sonra tekrar önüne gelir ve hangi konuda kaç net kaybettiğini görürsün.