İçeriğe atla
Kadrom — Hedefin net. Yolun net.
Başla

4/A Kadrolu ile 4/B Sözleşmeli Memur Farkı: 2026 Haklar, Tayin (3+1) ve İş Güvencesi

Kamuda istihdam edilen 4/A kadrolu memurlar ile 4/B sözleşmeli personelin hakları tek tabloda karşılaştırıldı. 3+1 zorunlu hizmet kuralı, eş durumu tayini, iş güvencesi, kadroya geçiş imkanı ve maaş farkları.

Kadro ve Atama 4 dk okuma

Anahtar Çıkarımlar

  • 4/A Statüsü: 657 sayılı Kanun'un güvencesi altındaki kadrolu, daimi devlet memurluğudur.
  • 4/B Statüsü: Kamu kurumlarında yıllık hizmet sözleşmesiyle çalışan sözleşmeli memuriyettir.
  • 3+1 Kuralı: 3 yıl sözleşmeli çalışan personel 4/A kadrosuna geçirilir; 1 yıl daha aynı yerde kalarak tayin hakkı elde eder.
  • Bekleme Cezası: 4/B sözleşmesini usulsüz fesheden aday 1 yıl süreyle başka bir 4/B pozisyonuna başvuramaz.
  • Kadrolu İstisnası: 4/B'li personel ÖSYM merkezi atamasıyla 4/A kadrolu bir pozisyon kazandığında ceza almadan doğrudan geçiş yapabilir.

KPSS tercih dönemlerinde adayların en çok kafa karışıklığı yaşadığı konuların başında, tercih edilecek kadronun 4/A kadrolu mu yoksa 4/B sözleşmeli mi olduğu sorusu gelir. Kamu kurumlarının açtığı ilanların yaklaşık %75'i sözleşmeli personel pozisyonlarından oluşurken, ÖSYM merkezi yerleştirmelerinde kadrolu pozisyonlar öne çıkar.

Merkezi atamanın temel ilkeleri ve atama türleri için daha önce yayımladığımız KPSS merkezi atama nedir? içeriğimize bakabilirsiniz.

4/A Kadrolu ve 4/B Sözleşmeli Karşılaştırma Tablosu

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki iki istihdam modeli arasındaki tüm farklar şöyledir:

Karşılaştırma Alanı 4/A Kadrolu Memur 4/B Sözleşmeli Personel
Kanuni Dayanak 657 SK Madde 4/A 657 SK Madde 4/B
Atama Yolu ÖSYM Merkezi Yerleştirme (KPSS-1/2) Kurum İlanları & Bakanlık Sözleşmeli Alımları
İstihdam Güvencesi Sürekli (Daimi Kadro) Yıllık Sözleşme (Hizmet İhtiyacına Bağlı)
Zorunlu Hizmet / 3+1 Aday memurluk (1-2 yıl) sonrası asalet tasdiki 3 yıl sözleşmeli + 1 yıl kadrolu (Toplam 4 yıl)
Tayin ve Yer Değiştirme Mazeret (eş/sağlık) ve isteğe bağlı genel atama 3+1 süresi dolmadan genel tayin hakkı bulunmaz
Görevde Yükselme Şeflik, müdürlük sınavlarına doğrudan katılım Kadroya geçmeden unvan değişikliği sınavı sınırlıdır
İstifa Halinde Yaptırım 6 ay veya 1 yıl bekleme süresi 1 yıl süreyle yeniden 4/B'ye atanamama cezası

4/B'den 4/A'ya Geçişte 1 Yıl Cezası Uygulanmaz!

Kamuoyunda en sık yapılan hata, sözleşmeli çalışan bir personelin merkezi atamaya başvurması durumunda ceza alacağı inancıdır. 657 sayılı Kanunun 4/B maddesinin Ek 1. maddesi uyarınca, 4/B sözleşmeli personel ÖSYM merkezi atamasıyla 4/A kadrolu bir memurluğa yerleşirse sözleşmesini derhal feshedip kadrolu görevine başlayabilir; 1 yıllık bekleme süresine takılmaz.

3+1 Kuralı Nasıl İşler?

Özellikle Sağlık Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı bünyesinde uygulanan 3+1 istihdam modeli 4 aşamadan oluşur:

  1. İlk 3 Yıl (Sözleşmeli Dönem): Aday ilk 3 yıl boyunca sözleşmeli personel olarak atanmış olduğu il ve birimde fiilen çalışır. Bu süre boyunca kurum içi isteğe bağlı tayin hakkı yoktur.
  2. Kadroya Geçiş Eşiği: 3 yıllık fiili hizmet süresini başarıyla tamamlayan personel, bağlı bulunduğu idareye dilekçe vererek 657 SK 4/A memur kadrosuna intibak ettirilir.
  3. +1 Yıl (Kadrolu Zorunlu Hizmet): Kadroya geçen memur, aynı yerde 1 yıl daha görev yapar.
  4. Genel Tayin Hakkı: 4. yılın tamamlanmasıyla birlikte memur, genel atama ve yer değiştirme yönetmeliğine tabi hale gelerek Türkiye'nin herhangi bir iline tayin isteme hakkı kazanır.

Düşük puanlarla atanabileceğiniz kurum ve unvan alternatifleri için En düşük KPSS puanı ile memur olmak yazımızdaki kadro listelerini inceleyebilirsiniz.

Danıştay ve Mevzuat İlkesi: "Sözleşmeli personelin sözleşmesi, kamu hizmetinin gerekleri ve kanunda sayılan disiplin suçları dışında tek taraflı feshedilemez. 4/B personeli de 657 sayılı Kanun'un memurlara tanıdığı temel yargısal güvencelerden yararlanır."

Maaş, Ek Ders ve Nöbet Ücretleri Farklı mı?

Halk arasında sözleşmeli personelin kadroludan çok daha düşük maaş aldığına dair yaygın bir yanılgı bulunmaktadır. 2023 yılında yapılan düzenlemeler sonrasında:

  • Net Maaş: Aynı unvan, eğitim ve kıdeme sahip bir 4/A memuru ile 4/B personeli arasında net maaş farkı 100-200 TL'yi aşmaz.
  • Ek Gösterge: 4/A kadrosuna geçildiğinde ek gösterge hakları ve emeklilik kesenekleri kadrolu statüye göre güncellenir.
  • Sosyal Haklar: Doğum izni, süt izni, yıllık izin (1-10 yıl arası 20 gün, 10 yıl üzeri 30 gün) hakları her iki grupta da aynıdır.

Kamudaki güncel sözleşmeli ve kadrolu ilan kaynaklarını öğrenmek için Güncel KPSS alımları nereden takip edilir? kılavuzumuza göz atabilirsiniz.

4/B sözleşmeli personel sendikaya üye olabilir mi?

Evet. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu uyarınca 4/B statüsündeki sözleşmeli kamu görevlileri kamu görevlileri sendikalarına üye olabilir, sendika aidatı kesintisinden ve toplu sözleşme ikramiyesinden eksiksiz yararlanır.

4/B sözleşmeli personelin işten çıkarılma riski var mıdır?

Sözleşmeli personelin sözleşmesi her yıl kurum tarafından yenilenir. Ancak bu yenileme otomatiktir; kanunda belirtilen ağır disiplin suçları veya yüz kızartıcı fiiller oluşmadıkça kurum keyfi olarak sözleşmeyi feshedemez.

KPSS 2026 puanı ile 4/A ve 4/B alımlarına aynı anda başvurulabilir mi?

Evet, adayın elindeki KPSS puanı geçerli olduğu 2 yıl boyunca açılan tüm 4/B sözleşmeli personel ilanlarına ve ÖSYM'nin merkezi 4/A yerleştirmelerine aynı anda başvurmasında hiçbir yasal engel yoktur.

Hedeflediğin Kadronun İstihdam Türünü Önceden Gör

KPSS hazırlığında hangi puan türünün hangi kadrolu ya da sözleşmeli pozisyona kapı açtığını bilmek çalışma motivasyonunu doğrudan etkiler. Kadrom, puanını geçmiş 4/A ve 4/B taban puanlarıyla eşleştirerek karşına net hedefler çıkarır. Sistemin işleyişini incelemek için Kadrom nasıl çalışır? içeriğini okuyabilir ya da hemen Kadro Pusulası ile hedef kadronu belirleyebilirsin.

Sık sorulan sorular

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesine göre 4/A kadrolu daimi memurları, 4/B ise kamu kurumlarında yıllık sözleşmeyle istihdam edilen sözleşmeli personeli ifade eder.

Okumak yetmez, ölçmek lazım

Kadrom seviyeni ölçer, hedef kadronla arandaki net farkını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.

Ücretsiz başla

Bunlar da ilgini çekebilir