Aynı Kadro, Farklı Mezuniyet: Lisans mı Ön Lisans mı Daha Avantajlı?

Aynı kadro neden farklı puanlarla kapanıyor?

Kamu kurumları bir kadroyu ilan ederken hangi mezuniyet düzeyine açacağını belirler. Üniversitelerin Büro Personeli kadrosu hem lisans hem ön lisans mezunlarına açılabilir; ancak bunlar ayrı kontenjanlar olarak ilan edilir ve her biri kendi puan türüyle sıralanır.

Sonuç şudur: aynı adı taşıyan kadro, hangi düzeyden girdiğine göre farklı bir rekabetle karşılaşır. Kadrom veritabanındaki gerçek yerleştirme kayıtları bu farkı ölçülebilir hale getiriyor.

Tablodan çıkan üç sonuç

Birincisi, kontenjan büyüklüğü tabanı belirliyor. Büro Personeli kadrosunda lisans kontenjanı 494 yerleştirmeyle ön lisans kontenjanının (103) neredeyse beş katı. Kontenjan genişledikçe sıralamanın dibi aşağı iner ve taban puan düşer: lisansta 69,77, ön lisansta 72,03.

İkincisi, ortaöğretim kadrolarında rekabet beklenenden sert. Destek Personeli kadrosunda ortaöğretim ortalaması 91,24 ile ön lisans ortalamasının (76,48) 14,76 puan üzerinde. Lise mezunlarının başvurabileceği kadro sayısı sınırlı olduğu için aday yoğunlaşması yüksek puanlı kadrolarda toplanıyor.

Üçüncüsü, tek kayıtlı satırlara güvenilmez. Koruma ve Güvenlik Görevlisi kadrosunun lisans satırında yalnız 1 yerleştirme var ve 89,08 puanla kapanmış. Bu tek veri noktası bir eğilim değil, tek bir yılın tek bir ilanıdır. Aynı kadronun ön lisans satırında 53 kayıt bulunuyor ve ortalama 77,21; asıl güvenilir tablo budur.

Kayıt sayısı düşük olan taban puanlar yanıltıcıdır. Bir kadronun tabanına bakarken kaç yerleştirmeden hesaplandığına da bakmak gerekir.

Düzey bazında genel tablo

Tek tek kadrolar yerine tüm havuza bakıldığında da fark net görünüyor.

Ön lisans havuzunun ortalaması (86,78) lisansınkinden 3,89 puan yüksek. Buna karşılık lisans havuzunun dibi çok daha aşağıda: 57,06'ya karşı 65,42. Yani lisans düzeyinde düşük puanla yerleşme ihtimali daha fazla, ama ortalama seviyeye ulaşmak için gereken puan daha düşük.

Ortaöğretim düzeyi hem en az yerleştirmeye (1.437) hem de en düşük ortalamaya (81,82) sahip. Yerleştirme sayısının azlığı kontenjan darlığını, ortalamanın düşüklüğü ise havuzun geniş olmasını yansıtıyor.

Bu bilgi tercih stratejini nasıl değiştirir?

Ön lisans mezunu bir aday hem P93 kadrolarına hem de ortaöğretim düzeyine açık kadrolara başvurabilir. Tablodaki veriler bu ikinci yolun her zaman kolay olmadığını gösteriyor: Destek Personeli kadrosunda ortaöğretim ortalaması 91,24 iken ön lisans ortalaması 76,48. Yani aynı kadroda kendi düzeyinde kalmak 14,76 puanlık avantaj demek.

Buna karşılık Hemşire kadrosunda durum farklı: lisans ortalaması 81,37, ortaöğretim ortalaması 85,49. Burada da kendi düzeyinde kalmak avantajlı ama fark 4,12 puanla sınırlı.

Puanını yükseltmek her düzeyde aynı işi yapar

Hangi düzeyde olursan ol, net hesabı değişmez: net = doğru − yanlış/4. Puan dönüşümü de eşit ağırlıklı puan türlerinde aynıdır: puan ≈ 35 + 0,5333 × net. Ön lisans ortalaması olan 86,78 puana ulaşmak yaklaşık 97 net, lisans ortalaması olan 82,89 puana ulaşmak yaklaşık 90 net gerektirir.

Aradaki 7 netlik fark, ön lisans havuzunda ortalamaya ulaşmanın daha zor olduğunu gösteriyor. Ön lisans adaylarına özel bir çalışma düzeni için ön lisans çalışma düzeni yazısını, ortaöğretim adayları için ortaöğretim çalışma rehberini inceleyebilirsin. Puan türlerinin ağırlık farkları içinse P1, P2, P3 farkı yazısı ayrıntılı bir tablo veriyor.