Siyasal Katılım ve Partiler
1/3
Yurttaşların geleneksel oy verme veya parti üyeliği yerine boykot, imza kampanyası, sivil itaatsizlik gibi yöntemlerle siyasete müdahale etmesine ne ad verilir?
- A) Alışılmamış (Geleneksel Olmayan) Siyasal Katılım
- B) Geleneksel Katılım
- C) Pasif Katılım
- D) Zorunlu Katılım
- E) Sanal Katılım
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Konvansiyonel olmayan (alışılmamış) katılım; grevler, protestolar, boykotlar, oturma eylemleri ve imza kampanyaları gibi resmi kurumların ve seçim sandığının dışındaki kitlesel eylem biçimleridir.
Yasama
2/3
Milletvekillerinin meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerinden dolayı cezai yönden sorumlu tutulamamalarını ifade eden yasama sorumsuzluğuna ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Meclis kararıyla kaldırılabilir nitelikte geçici ve nisbi bir korumadır.
- B) Mutlak ve süreklidir; milletvekilliği sıfatı sona erse dahi o dönemdeki meclis söz ve oyları sebebiyle ceza davası açılamaz.
- C) Yalnızca iktidar partisi milletvekilleri için geçerlidir.
- D) Milletvekilinin meclis dışındaki tüm şahsi suçlarını da kapsar.
- E) Anayasa Mahkemesinin iznine bağlı olarak hükümsüz kılınabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Yasama sorumsuzluğu (md. 83/1) mutlaktır, TBMM tarafından kaldırılamaz ve milletvekilliği bittikten sonra da ömür boyu devam eder; amacı parlamenterlerin meclis kürsüsünde ve komisyonlarda serbestçe fikir beyan etmelerini teminat altına almaktır. Nisbi ve geçici olan ise yasama dokunulmazlığıdır (md. 83/2).
Devlet ve Hükümet Sistemleri
3/3
Başkanlık sisteminde sert kuvvetler ayrılığı benimsenmiş olmasına rağmen, organların birbirini frenlemesi ve dengelemesi amacıyla bazı hukuki mekanizmalar öngörülmüştür.
Aşağıdakilerden hangisi ABD başkanlık sisteminde yasama organının yürütmeyi denetlemesine yönelik bir denge-denetleme aracı değildir?
- A) Başkanın imzaladığı uluslararası antlaşmaların Senato tarafından onaylanması zorunluluğu
- B) Başkanın üst düzey kamu görevlilerini ve federal yargıçları atamasında Senatonun onayının gerekmesi
- C) Temsilciler Meclisinin güvensizlik oyu vererek başkanı siyasi politikaları sebebiyle istifaya zorlaması
- D) Federal bütçenin yasama meclisi tarafından onaylanması ve harcamaların denetlenmesi
- E) Başkanın suç işlemesi halinde azil (impeachment) sürecinin işletilebilmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Başkanlık sisteminde yasama meclisi başkanı güvensizlik oyu veya gensoru ile düşüremez; başkan doğrudan halka karşı sorumludur. Görevden alma ancak ağır ceza gerektiren suçlar halinde yargısal nitelikteki azil (impeachment) süreciyle mümkündür; siyasi uyuşmazlıklar sebebiyle istifaya zorlama parlamenter sisteme özgüdür.
